نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

  فوايد مطالعه‌

انسان‌ موجودي‌ كمال‌گرا است‌ و با سكون‌ و سكوت‌ سازگاري‌ ندارد او هميشه‌ به‌ دنبال‌ راهي‌ است‌ كه‌ يك‌ قدم‌پيش‌گذارد و گره‌اي‌ از مشكلات‌ خود بگشايد بنابراين‌ او براي‌ پيشرفت‌ در عرصه‌هاي‌ زندگي‌، احتياج‌ به‌ شناخت‌ نسبتاًكاملي‌ از خود و جامعه‌ دارد و بايد با گذشته‌ و آينده‌ ارتباط‌ برقرار كند.

كتاب‌ و مطالعه‌، عاملي‌ براي‌ شناخت‌ و رشد ديني‌، فرهنگي‌، اخلاقي‌ و اجتماعي‌ انسان‌ است‌. با كتاب‌ خوب‌ انسان‌ساخته‌ مي‌شود، رشد مي‌كند و براي‌ حركت‌ آماده‌ مي‌شود. كتاب‌ انسان‌ را به‌ مرزهاي‌ علم‌ و دانش‌ نزديك‌ مي‌كند و اورا به‌ قلّه‌هاي‌ رفيع‌ معرفت‌ و آگاهي‌ مي‌رساند.

كودكان‌ و نوجوانان‌ هنگام‌ باز كردن‌ كتاب‌ در حقيقت‌ درهاي‌ سعادت‌ و خوش‌بختي‌ را به‌ روي‌ خود مي‌گشايند تا درمسير ترقّي‌ و پيشرفت‌ گام‌ بردارند. كسب‌ آگاهي‌ بعنوان‌ يكي‌ از مهمترين‌ و اساسي‌ترين‌ هدفهاي‌ مطالعه‌ و كتابخواني‌مدنظر است‌ و از جهتي‌ ساير فوايد مطالعه‌ و كتابخواني‌ را هم‌ تحت‌ پوشش‌ قرار مي‌دهد.

بسياري‌ از دانشمندان‌ و روان‌شناسان‌ معتقدند كه‌ اساس‌ و زيربناي‌ شخصيت‌ انسان‌ در سالهاي‌ اول‌ زندگي‌پايه‌گذاري‌ مي‌شود و آموخته‌هاي‌ اين‌ دوران‌ تأثير عميقي‌ بر آينده‌ زندگي‌ فرد دارد. حال‌ كه‌ چنين‌ است‌ اگر مطالب‌خواندني‌ مفيد و سازنده‌ در اختيار كودكان‌ و نوجوانان‌ قرار گيرد و آنها از همان‌ سنين‌ كودكي‌ به‌ مطالعه‌ عادت‌ كنند راه‌ ورسم‌ زندگي‌ را خواهند آموخت‌ و تحت‌ تأثير داستانها و كتابهاي‌ آموزنده‌، به‌ رشد و تعالي‌ خواهند رسيد و در آينده‌ نيزبراي‌ حل‌ مشكلات‌ خود از كتاب‌ كمك‌ خواهند گرفت‌.

كتاب‌ و كتاب‌خواني‌ راهي‌ براي‌ تقويت‌ روحيه‌ي‌ ديني‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ است‌. مطالعه‌ كتابهاي‌ ديني‌ و مذهبي‌ به‌كودك‌ و نوجوان‌ كمك‌ مي‌كند تا به‌ درك‌ صحيحي‌ از مسائل‌ ديني‌ دست‌ يابد و پيش‌ از آن‌ كه‌ دير شود به‌ رشد وشكوفايي‌ لازم‌ برسند. كتاب‌خواني‌ باعث‌ پيشرفت‌ تحصيلي‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ مي‌گردد. همچنين‌ مطالعه‌ غير درسي‌باعث‌ بالا رفتن‌ سطح‌ فكر، فعال‌ شدن‌ ذهن‌، افزايش‌ گنجينه‌ لغات‌ و افزايش‌ علم‌ و آگاهي‌ مي‌گردد.

«خواندن‌ داستانهاي‌ مختلف‌، موجب‌ شكل‌ گرفتن‌ ارزشهاي‌ گوناگون‌ در ذهن‌ كودك‌ مي‌شود، حساسيت‌ او را رشدمي‌دهد و احترام‌ به‌ ديگران‌ در او شكل‌ مي‌گيرد رضايتي‌ كه‌ كودك‌ از مطالعه‌ بدست‌ مي‌آورد او را متّكي‌ به‌ خود بارخواهد آورد. سؤالهايي‌ كه‌ در اثر مطالعه‌ براي‌ كودك‌ مطرح‌ مي‌شود و مقايسه‌هايي‌ كه‌ او بين‌ مسائل‌ مختلف‌ مي‌كند درمجموع‌ موجب‌ مي‌شود كه‌ او فردي‌ خلاِّ بار آيد». (نانسي‌ لاريك‌ 1366)

با بهره‌گيري‌ از تخيّل‌ كه‌ ضرورت‌ اساسي‌ خلاّقيّت‌ است‌ دنيايي‌ بزرگ‌ و پهناور در مقابل‌ چشمان‌ كودك‌ گشوده‌مي‌شود و او قادر مي‌شود آزادانه‌ خيال‌پردازي‌ كند. كودك‌ در اين‌ شرايط‌ هرگز خود را محدود و محبوس‌ در حصارواقعيتها و امور مشهود و ملموس‌ نديده‌ و فارغ‌ بال‌ هر آنچه‌ را كه‌ دلش‌ مي‌خواهد تصور مي‌كند. (غلامعلي‌ افروز1372)

در يونان‌ قديم‌ بر سر در كتابخانه‌ تبس‌ نوشته‌ شده‌ بود «درمانگاه‌ روح‌» زيرا مطالعه‌ باعث‌ كاهش‌ ناراحتي‌هاي‌هيجاني‌ و عاطفي‌ است‌ و كتاب‌ به‌ عنوان‌ يكي‌ از مؤثرترين‌ ابزار پيشگيري‌ از ناراحتي‌هاي‌ روحي‌ و رواني‌ و درمان‌ اين‌بيماريها شناخته‌ شده‌ است‌.

وقتي‌ كودك‌ كتابي‌ مي‌خواند و به‌ موضوع‌ تازه‌اي‌ پي‌ مي‌برد كه‌ مورد نياز و علاقه‌ اوست‌ احساس‌ لذّت‌ و آرامش‌مي‌كند زيرا روح‌ كنجكاو او به‌ دنبال‌ كشف‌ حقايق‌ تازه‌اي‌ است‌ و دلش‌ مي‌خواهد هر روز كه‌ مي‌گذرد از مجهولات‌ خودكاسته‌ و بر معلوماتش‌ بيفزايد و تا زماني‌ كه‌ به‌ نتيجة‌ دلخواه‌ خود دست‌ نيابد آرام‌ و قرار نمي‌گيرد و در حقيقت‌ افزايش‌آگاهي‌ و معلومات‌ خود نوعي‌ لذّت‌ و آرامش‌ معنوي‌ را براي‌ او به‌ ارمغان‌ مي‌آورد كه‌ در شخصيّت‌ و رفتار او تأثيربسياري‌ دارد.

كتاب‌خواني‌ توانايي‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ را در بيان‌ نيازها و خواسته‌ هايشان‌ افزايش‌ مي‌دهد. عدم‌ توانايي‌ در بيان‌مطالب‌، نيازها و خواسته‌ها به‌ صورت‌ كلامي‌ و نوشتاري‌ به‌ ميزان‌ مطالعه‌ و خواندن‌ بستگي‌ دارد. كساني‌ كه‌ در مطالعه‌،مهارتهاي‌ لازم‌ را پيدا مي‌كنند در اين‌ زمينه‌ها توانايي‌ ابراز عقيده‌ را داشته‌ و هرگز از بيان‌ مطالب‌ خويش‌ واهمه‌اي‌ به‌خود راه‌ نمي‌دهند و بدون‌ غلط‌ و دست‌پاچگي‌ به‌ تشريح‌ مسائل‌ خود مي‌پردازند و همين‌ امر مانع‌ سرخوردگي‌ آنها دراجتماع‌ شده‌ و زمينة‌ مؤفقيت‌ و سعادتشان‌ را فراهم‌ مي‌كند.

مطالعه‌ يكي‌ از بهترين‌ راه‌هاي‌ غني‌ سازي‌ و بهره‌وري‌ از اوقات‌ فراغت‌ است‌. استفاده‌ مطلوب‌ و شايسته‌ از اين‌اوقات‌ تأمين‌ كننده‌ سلامت‌ روان‌ و رشد و تعالي‌ شخصيت‌ انسان‌ است‌ و بي‌برنامه‌گي‌ و بي‌توجّهي‌ به‌ اين‌ مهم‌ّ زمينه‌سازبسياري‌ از انحرافات‌ و كجرويهاي‌ اجتماعي‌ است‌. مطالعه‌ از كم‌هزينه‌ترين‌ روش‌هاي‌ گذراندن‌ اوقات‌ فراغت‌ است‌ كه‌اگر به‌ روش‌ صحيح‌ انجام‌ شود آرامش‌ پايدار و بسيار خوبي‌ خواهد داشت‌ و در پيشگيري‌ از بزهكاري‌ و انحرافات‌كودكان‌ و نوجوانان‌ تأثير زيادي‌ دارد.

 

آيا عادت‌ به‌ مطالعه‌ امري‌ اكتسابي‌ است‌؟

عده‌اي‌ از والدين‌ و مربيان‌ تصور مي‌كنند كه‌ عادت‌ به‌ مطالعه‌ امري‌ ذاتي‌ و خصلتي‌ است‌ كه‌ فقط‌ در عده‌ خاصي‌ ازافراد وجود دارد و تنها بعضي‌ از كودكان‌ و نوجوانان‌ به‌ دلايل‌ مختلف‌ از جمله‌ كنجكاوي‌، علاقه‌ و... به‌ آن‌ روي‌مي‌آورند و ديگران‌ نمي‌توانند اهل‌ مطالعه‌ باشند و شايد براساس‌ همين‌ اعتقاد هيچگونه‌ تلاشي‌ براي‌ ايجاد عادت‌ به‌مطالعه‌ در كودكان‌ و نوجوانان‌ خود انجام‌ نمي‌دهند.

پژوهشهاي‌ اخير در زمينة‌ تعليم‌ و تربيت‌ ثابت‌ كرده‌ است‌ كه‌ عادت‌ به‌ مطالعه‌ يك‌ امر اكتسابي‌ است‌ يعني‌همان‌طور كه‌ يك‌ كودك‌، خواندن‌ و نوشتن‌ و حساب‌ كردن‌ را ياد مي‌گيرد، مي‌تواند مطالعه‌ را هم‌ بياموزد. پس‌ بايدروش‌ مطالعه‌ را به‌ او آموخت‌ و او را به‌ مطالعه‌ عادت‌ داد. در اين‌ مقاله‌ سعي‌ بر اين‌ است‌ كه‌ نقش‌ خانواده‌ و مدرسه‌ راهر كدام‌ بطور مجزّا مورد بررسي‌ قرار داده‌ تا وظيفة‌ هر كدام‌ جداگانه‌ مشخص‌ شود.

 

نقش‌ خانواده‌ در ترغيب‌ فرزندان‌ به‌ مطالعه‌ و كتابخواني‌

خانواده‌، اولين‌ مدرسه‌اي‌ است‌ كه‌ انسان‌ در آن‌ درس‌ مي‌آموزد و به‌ عنوان‌ نخستين‌ پايگاه‌ آموزش‌ و پرورش‌ و ازاساسي‌ترين‌ عوامل‌ در تشكيل‌ شخصيت‌ كودك‌ است‌. خانواده‌ نقش‌ بسيار مهمّي‌ در رشد و پرورش‌ كودك‌ دارد و درتمام‌ جنبه‌هاي‌ فردي‌ (معنوي‌، فرهنگي‌، اجتماعي‌، سياسي‌، اقتصادي‌ و...) اثري‌ عميق‌ و غيرقابل‌ انكار دارد. بايدبپذيريم‌ كه‌ اولين‌ عامل‌ مؤثر در ايجاد انگيزه‌ و عادت‌ به‌ مطالعه‌ و كتاب‌خواني‌ در كودكان‌ «خانواده‌» است‌.

شيوه‌هاي‌ زير براي‌ ايجاد انگيزه‌ و عادت‌ به‌ منطالعه‌ و كتاب‌خواني‌ به‌ خانواده‌ها پيشنهاد مي‌شود:

 

1 ـ استفاده‌ از شيوة‌ الگويي‌ زيرا تأثير الگو و نقش‌پذيري‌ انسان‌ يك‌ امر طبيعي‌ است‌ كه‌ از غريزه‌تقليد سرچشمه‌ مي‌گيرد:

يكي‌ از كارهاي‌ مهم‌ و مؤثري‌ كه‌ والدين‌ مي‌توانند در خصوص‌ همراهي‌ و هماهنگي‌ با فرزندان‌ خود در امر مطالعه‌ وكتاب‌خواني‌ انجام‌ دهند بردن‌ فرزندان‌ به‌ كتاب‌خانه‌ است‌. پدر يا مادري‌ كه‌ دست‌ فرزند خود را گرفته‌ و حداقل‌ براي‌نخستين‌ بار او را تا كتاب‌خانه‌ همراهي‌ و در انتخاب‌ كتاب‌ كمك‌ مي‌كنند بدين‌ وسيله‌ به‌ او مي‌فهمانند كه‌ اين‌ كار آنقدرارزش‌ دارد كه‌ من‌ همراه‌ تو مي‌آيم‌ و وقت‌ خود را در اين‌ راه‌ صرف‌ مي‌كنم‌. پدر، مادر، خواهر يا برادر بزرگتر براي‌كودكان‌ كاملترين‌ الگوها براي‌ همانندسازي‌ هستند.

همچنين‌ اگر در خانه‌اي‌ يك‌ كتاب‌خانه‌ هر چند كوچك‌ وجود داشته‌ باشد و قسمتي‌ از آن‌ به‌ كودكان‌ اختصاص‌ يابدميل‌ و توجه‌ به‌ كتاب‌ و خواندن‌ در آنها تقويت‌ مي‌شود.

بنابراين‌ در خانواده‌هايي‌ كه‌ والدين‌ علاقة‌ زيادي‌ به‌ مطالعه‌ ندارند و اوقات‌ فراغت‌ خود را صرف‌ سرگرمي‌هايي‌مي‌كنند كه‌ با كتاب‌ و خواندن‌ ارتباطي‌ ندارد نبايد انتظار داشت‌ كه‌ فرزندان‌ اين‌ خانواده‌ها به‌ كتاب‌ خواندن‌ و مطالعه‌علاقه‌مند شوند.

 

2 ـ براي‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ خود برنامه‌ريزي‌ كنيد.

يكي‌ از ضروري‌ترين‌ نياهاي‌ انسان‌ در زندگي‌، داشتن‌ يك‌ برنامه‌ مناسب‌ است‌. هر چند در جامعه‌ ما بسياري‌ از افرادو خانواده‌ها به‌ اين‌ اصل‌ اساسي‌ و مهم‌ توجّهي‌ نمي‌كنند ولي‌ معمولاً انسانهايي‌ كه‌ طالب‌ موفقيّت‌ و سعادت‌ هستندبرنامه‌ منظمي‌ را براي‌ زندگي‌ خود و فرزندانشان‌ تنظيم‌ مي‌كنند. برنامه‌اي‌ كه‌ در برگيرندة‌ تمام‌ نيازهاي‌ جسمي‌ و رواني‌آنها باشد. انجام‌ تكاليف‌ شرعي‌ و ديني‌، بازي‌، ورزش‌، انجام‌ تكاليف‌ درسي‌، تماشاي‌ تلويزيون‌، همكاري‌ در امورخانه‌، شركت‌ در بحث‌هاي‌ خانواده‌، مطالعه‌ و كتاب‌خواني‌ و...

 

 

3 ـ براي‌ فرزندان‌ خود قصّه‌ بگوييد.

قصّه‌ وسيله‌اي‌ است‌ كه‌ مي‌تواند كودكان‌ را پيرامون‌ بزرگترها جمع‌ كند و روابط‌ عاطفي‌ بين‌ آنها را تقويت‌ كند.والدين‌ مي‌توانند از راه‌ قصه‌گويي‌ توجه‌ و اعتماد كودكان‌ را به‌ خود جلب‌ كنند و با انتقال‌ آنان‌ به‌ دنياي‌ شادي‌ و تخيّل‌زمينة‌ رشد و تكامل‌ ذهنيشان‌ را فراهم‌ كنند. كودكان‌ علاقة‌ زيادي‌ به‌ شنيدن‌ قصه‌ها دارند و از اين‌ كار لذّت‌ مي‌برند. آنهابسياري‌ از اوقات‌ به‌ مطالبي‌ كه‌ برايشان‌ مي‌گوييم‌ يا مي‌خوانيم‌ به‌ چشم‌ يك‌ قصه‌ي‌ خيال‌انگيز نمي‌نگرند بلكه‌ آن‌ رارويدادي‌ واقعي‌ مي‌دانند كه‌ در زمانهاي‌ گذشته‌ به‌ وقوع‌ پيوسته‌ و همين‌ امر باعث‌ مي‌شود با علاقه‌ و دقّت‌ بيشتري‌ به‌اين‌ مطالب‌ گوش‌ دهند. مي‌توان‌ از اين‌ علاقه‌ براي‌ ايجاد انگيزه‌ و عادت‌ دادن‌ آنها به‌ مطالعه‌ و كتاب‌خواني‌ استفاده‌كرد. در حقيقت‌ ما با قصه‌گويي‌ لذّت‌ و شيريني‌ كتاب‌ و مطالعه‌ را به‌ كام‌ كودكان‌ مي‌ريزيم‌ و كودك‌ وقتي‌ بداند كه‌ چنين‌قصه‌هايي‌ شيرين‌ و خيال‌انگيز محصول‌ كتاب‌ است‌ در آرزوي‌ آن‌ است‌ كه‌ خودش‌ هم‌ بتواند بزودي‌ كتاب‌ به‌ دست‌بگيرد و آن‌ را بخواند.

 

4 ـ براي‌ كودكان‌ اشعار زيبا و موزون‌ بخوانيد.

از آنجا كه‌ كلام‌ شعر آهنگين‌ و موزون‌ است‌ به‌ ميزان‌ زيادي‌ مورد علاقه‌ و توجه‌ كودكان‌ قرار مي‌گيرد و آنان‌ را به‌وادي‌ تخيّل‌ مي‌كشاند. خواندن‌ شعر از روي‌ كتاب‌ براي‌ بچه‌ها در جذب‌ آنان‌ به‌ سوي‌ آن‌ و ايجاد رغبت‌ و عادت‌ به‌مطالعه‌ بسيار مؤثر است‌ و در حقيقت‌ همان‌ نقش‌ قصه‌ را ايفا مي‌كند.  شعرهاي‌ كودكان‌ بايد كوتاه‌ ـ ساده‌ و روان‌ بوده‌ وبا آنچه‌ مورد علاقة‌ آنان‌ است‌ ارتباط‌ نزديك‌ داشته‌ باشد تا بتواند روي‌ آنها تأثير بگذارد.

 

5 ـ كتاب‌ را با صداي‌ بلند براي‌ كودك‌ خود بخوانيد.

بلند خواندن‌ كتاب‌ نه‌ تنها محتوا و معناي‌ آن‌ را انتقال‌ مي‌دهد بلكه‌ بدين‌ وسيله‌ تصورهاي‌ دروني‌، عشق‌ و علاقه‌كتاب‌خوان‌ نيز نسبت‌ به‌ افرادي‌ كه‌ براي‌ آنها كتاب‌ خوانده‌ مي‌شود منتقل‌ مي‌گردد و يك‌ رابطه‌ عميق‌ عاطفي‌ بين‌ آنهاپديد مي‌آيد.

اگر وقتي‌ كه‌ ما مطالب‌ كتاب‌ را مي‌خوانيم‌ با انگشت‌ اشاره‌ كنيم‌ و اجازه‌ دهيم‌ كه‌ كودك‌ حركت‌هاي‌ دست‌ ما را ببيندو تصويرهاي‌ كتاب‌ را نگاه‌ كند و ارتباط‌ بين‌ مطالب‌ كتاب‌ و تصويرهاي‌ آن‌ را برايش‌ شرح‌ دهيم‌ او احساس‌ مشاركت‌مي‌كند و علاقة‌ بيشتري‌ از خود نشان‌ مي‌دهد.

 

6 ـ كودكان‌ را به‌ كشيدن‌ نقاشي‌ تشويق‌ كنيد.

اگر با فرزندان‌ خردسال‌ خود را به‌ كشيدن‌ نقاشي‌ تشويق‌ كنيم‌ و زمينه‌اي‌ فراهم‌ آوريم‌ كه‌ آنها با دفتر، قلم‌ و مدادرنگي‌ آشنا شوند گام‌ مؤثري‌ در جهت‌ علاقه‌ آنها به‌ كتاب‌ برداشته‌ايم‌. كودك‌ علاقه‌مند به‌ نقاشي‌ سعي‌ مي‌كندكتاب‌هاي‌ مختلف‌ را به‌ دست‌ آورد تا تصويرهاي‌ آنها را بكشد و همين‌ جستجو براي‌ يافتن‌ كتاب‌ و تصويرهاي‌ زيباعلاقة‌ او را به‌ كتاب‌ بيشتر مي‌كند.

 

7 ـ كودكان‌ را به‌ بيان‌ داستانها و مطالبي‌ كه‌ خوانده‌اند تشويق‌ كنيد.

كودكان‌ علاقة‌ زيادي‌ به‌ بيان‌ مطالبي‌ كه‌ خوانده‌اند دارند و از اين‌ كار لذت‌ مي‌برند. وقتي‌ كودك‌ مي‌خواهد قصه‌اي‌ راكه‌ از زبان‌ فرد ديگري‌ شنيده‌ يا در كتابي‌ خوانده‌ است‌ براي‌ ما تعريف‌ كند بايد با صبر و حوصله‌ و اشتياِ به‌ سخنان‌ اوگوش‌ دهيم‌ و اين‌ برخورد ما نشانگر اين‌ است‌ كه‌ به‌ مطالعه‌ كودك‌ و مطالبي‌ كه‌ خوانده‌ است‌ علاقه‌منديم‌. بنابراين‌ اوسعي‌ خواهد كرد اين‌ كار خود را ادامه‌ دهد و اطلاعات‌ جديدتري‌ كسب‌ نمايد تا در فرصتهاي‌ مناسب‌ به‌ بيان‌ آنهابپردازد و مورد تشويق‌ و تحسين‌ قرار گيرد.

 

8 ـ از اسباب‌بازيهاي‌ كودكان‌ براي‌ ايجاد عشق‌ و علاقه‌ نسبت‌ به‌ كتاب‌ و مطالعه‌ استفاده‌ كنيد.

اسباب‌بازي‌ كودك‌ را از دنياي‌ دروني‌اش‌ بيرون‌ كشيده‌ و او را با دنياي‌ بيرون‌ ارتباط‌ مي‌دهد اين‌ بدين‌وسيله‌مي‌تواند بين‌ دنياي‌ تخيل‌ كودكي‌ خود و دنياي‌ واقع‌ پُلي‌ بزند. ساخت‌ وسايل‌ مطالعه‌ به‌ صورت‌ اسباب‌بازي‌ زمينة‌فكري‌ خوبي‌ نسبت‌ به‌ كتاب‌ و كتاب‌خواني‌ در كودك‌ پديد مي‌آورد همان‌طور كه‌ او وسايل‌ آشپزي‌ را دور خودش‌ چيده‌و از آنها براي‌ طبخ‌ غذاي‌ ساختگي‌ و پذيرايي‌ مهمان‌ استفاده‌ مي‌كند به‌ همان‌ صورت‌ مي‌تواند با داشتن‌ قفسه‌هاي‌كوچك‌ كتاب‌، ميز، چراغ‌ مطالعه‌ و كتاب‌ نقش‌ يك‌ كتابدار يا دانش‌آموز اهل‌ مطالعه‌ را بازي‌ كند. مي‌توان‌ با استفاده‌ ازچند تكه‌ مقوا و وسايل‌ ساده‌ اين‌ بازي‌ را انجام‌ داد.

 

9 ـ براي‌ پاسخ‌ دادن‌ به‌ سؤالهاي‌ كودكان‌، از كتاب‌ استفاده‌ كنيد.

در بسياري‌ از موارد بهتر است‌ به‌ جاي‌ دادن‌ پاسخ‌ سريع‌ آنها را تشويق‌ كنيم‌ كه‌ خود پاسخ‌ مورد نظرشان‌ را پيدا كنندو براي‌ اين‌ كار كتابهايي‌ به‌ آنها معرفي‌ كنيم‌ تا پاسخ‌ خود را در آن‌ بيابند. اگر كتابهاي‌ مورد استفاده‌ داراي‌ تصوير باشدنتيجة‌ مطلوبتري‌ به‌ دست‌ خواهد داد.

 

10 ـ براي‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ خود كتابها و نشريه‌هاي‌ مناسب‌ خريداري‌ كنيد.

اگر والدين‌ به‌ خريد كتاب‌ براي‌ كودك‌ اهميّت‌ بدهند براحتي‌ مي‌توانند او را بسوي‌ مطالعه‌ سوِ دهند. براي‌ مثال‌وقتي‌ پدر براي‌ چند روز به‌ مسافرت‌ مي‌رود و كودك‌ با بي‌صبري‌ در انتظار آمدن‌ او لحظه‌شماري‌ مي‌كند با آمدن‌ پدرخود را در آغوش‌ او مي‌اندازد و معمولاً اولين‌ سؤالش‌ اين‌ است‌ كه‌ پدر برايم‌ چه‌ آورده‌اي‌؟! ممكن‌ است‌ پدر بسته‌اي‌شيريني‌، اسباب‌بازي‌ و يا لباس‌ براي‌ كودك‌ آورده‌ باشد اما اگر پدر همراه‌ هر كدام‌ از اين‌ها يك‌ يا چند جلد كتاب‌متناسب‌ سن‌ او آورده‌ باشد به‌ او فهمانده‌ كه‌ همان‌طور كه‌ شيريني‌، اسباب‌بازي‌ و يا لباس‌ اهميت‌ دارد كتاب‌ هم‌ داراي‌ارزش‌ است‌ همچنين‌ اهداء كتاب‌ در موقعيتهاي‌ مناسب‌ مثل‌ جشن‌ تكليف‌ و يا تولد مي‌تواند اثربخشي‌ بالايي‌ داشته‌باشد.

 

نقش‌ مدرسه‌ در ترويج‌ فرهنگ‌ كتاب‌خواني‌ بين‌ دانش‌آموزان‌

مدرسه‌، دومين‌ محيط‌ تربيتي‌ است‌ كه‌ تأثير زيادي‌ در آموزش‌ و رشد شخصيت‌ كودكان‌ دارد. دانش‌آموزان‌حساسترين‌ دوران‌ عمر خود را در مدرسه‌ مي‌گذرانند. اگر عوامل‌ تربيتي‌ در مدرسه‌ بخوبي‌ وظيفة‌ خود را انجام‌ دهندمي‌توان‌ به‌ سعادت‌ و ترقي‌ جامعه‌ در آينده‌ بطور كامل‌ اميدوار بود. مدير، مربّي‌، معلّم‌، كاركنان‌ اداري‌، فضا و امكانات‌كافي‌ و... از جمله‌ عواملي‌ هستند كه‌ تأثير زيادي‌ در ايجاد انگيزه‌ و عادت‌ به‌ مطالعه‌ در كودكان‌ و نوجوانان‌ دارند كه‌ دراين‌ قسمت‌ به‌ نقش‌ و تأثير هر كدام‌ اشاره‌ مي‌كنيم‌.

 

الف‌) مدير مدرسه‌

نقش‌ مدير در مدرسه‌ به‌ عنوان‌ محور اصلي‌ فعاليتهاي‌ آموزشي‌ و پرورشي‌، بسيار حساس‌ و تعيين‌ كننده‌ است‌.تجربه‌ نشان‌ داده‌ است‌ موفقيت‌ مدرسه‌ در امور مختلف‌ بستگي‌ زيادي‌ به‌ آگاهي‌، درايت‌ و برنامه‌ريزي‌ مدير آن‌ دارد.يكي‌ از شرطهاي‌ اصلي‌ رسيدن‌ به‌ نتايج‌ مطلوب‌ در ايجاد علاقه‌ و عادت‌ به‌ مطالعه‌ در دانش‌آموزان‌ آگاهي‌ و علاقه‌مدير مدرسه‌ نسبت‌ به‌ اين‌ كار است‌ اگر مديران‌ مدارس‌ به‌ اهميّت‌ كار معتقد شوند و خود، محور حركت‌ باشند سايرعوامل‌ موجود در مدرسه‌ به‌ ياري‌ آنها آمده‌ و موفقيت‌ را قطعي‌ مي‌كند.

 

ب‌) نقش‌ معلم‌

پس‌ از جدا شدن‌ كودك‌ از محيط‌ خانواده‌، معلم‌ محبوب‌ترين‌ و بانفوذترين‌ فردي‌ است‌ كه‌ رفتار كودك‌ را تحت‌ تأثيرجدي‌ خود قرار مي‌دهد هر چند اين‌ تأثير در تمام‌ طول‌ دوران‌ تحصيل‌ وجود دارد ولي‌ دانش‌آموزان‌ دورة‌ ابتدايي‌بيشتر از ديگران‌ تحت‌ تأثير افكار، عقايد و رفتار معلم‌ خود قرار مي‌گيرند. آنها معلم‌ را به‌ عنوان‌ يك‌ الگو مي‌پذيرند وكارهاي‌ او را سرمشق‌ خود قرار مي‌دهند. اگر معلم‌ بخواهد كودكان‌ را به‌ مطالعه‌ و خواندن‌ علاقه‌مند كند، لازم‌ است‌ابتدا خود به‌ خواندن‌ بپردازد تا بتواند اين‌ لذت‌ را به‌ آنها انتقال‌ دهد. يكي‌ از راههاي‌ ابراز اين‌ لذت‌ خواندن‌ داستان‌ دركلاس‌ است‌. هم‌چنين‌ نشان‌ دهد كه‌ براي‌ كتابها ارزش‌ قائل‌ است‌.

 

ج‌) روش‌ تدريس‌ معلم‌

علاوه‌ بر تأثير عميقي‌ كه‌ معلم‌ به‌ عنوان‌ الگو در ترويج‌ فرهنگ‌ مطالعه‌ و كتابخواني‌ دارد روش‌ تدريس‌ او نيز يكي‌ ازعوامل‌ مؤثر در كسب‌ مؤفقيّت‌ است‌ اگر بخواهيم‌ مطالعه‌ و كتابخواني‌ را در متن‌ فعاليتهاي‌ آموزش‌ و پرورش‌ وارد كنيم‌ناگزيريم‌ از روشهايي‌ استفاده‌ كنيم‌ كه‌ دانش‌آموز نياز به‌ كتاب‌ غيردرسي‌ و مطالعه‌ پيگير را با تمام‌ وجود احساس‌ كند.يكي‌ از اين‌ برنامه‌ها استفاده‌ از روشهاي‌ تدريس‌ است‌ كه‌ دانش‌آموزان‌ را به‌ سوي‌ مطالعه‌ كتاب‌ هدايت‌ مي‌كند يعني‌روش‌ تدريس‌ فعّال‌ كه‌ مي‌تواند دانش‌آموزان‌ را به‌ صحنة‌ فعاليت‌ بكشاند. خوشبختانه‌ كتابهاي‌ جديدالتأليف‌ فارسي‌ باطراحي‌ فعّاليت‌ كتاب‌خواني‌ گامي‌ بسيار مثبت‌ در جهت‌ هدايت‌ شاگردان‌ به‌ مطالعه‌ و كتاب‌خواني‌ برداشته‌ است‌.

به‌ طور كلي‌ روش‌ تدريسي‌ كه‌ دانش‌آموزان‌ را به‌ كتابخانه‌ و جستجو در جهان‌ پيرامونشان‌ هدايت‌ كند و آنها را به‌مطالعه‌ و تحقيق‌ وادارد از بهترين‌ روشهاي‌ تدريس‌ است‌. در تدريس‌ بايد روش‌ معلم‌ محوري‌ كنار رود و استفاده‌ صرف‌از كتاب‌ درسي‌ به‌ عنوان‌ يك‌ محور از ميان‌ برداشته‌ شود تا نتيجه‌ مطلوب‌ از آموزش‌ بدست‌ آيد.

معلم‌ نبايد همه‌ سؤالهاي‌ دانش‌آموزان‌ را به‌ راحتي‌ پاسخ‌ دهد بلكه‌ بايد با انتخاب‌ و معرّفي‌ كتابهاي‌ مناسب‌زمينه‌اي‌ فراهم‌ كند كه‌ دانش‌آموز مطالب‌ مورد نياز خود را از طريق‌ كتاب‌ و مطالعه‌ بدست‌ آورد حتي‌ براي‌ ايجاد انگيزه‌بيشتر در اوايل‌ كار مي‌تواند نشاني‌ دقيق‌ مطالب‌ و صفحه‌ها را نيز بدهد. همچنين‌ معلم‌ مي‌تواند پيش‌ از شروع‌ درس‌جديد كتابهايي‌ را كه‌ مكمّل‌ بحث‌ آن‌ است‌ و با توانايي‌هاي‌ دانش‌آموزان‌ نيز همخواني‌ دارد انتخاب‌ و به‌ آنها معرفي‌كند.

اگر معلم‌ هر جلسه‌ همراه‌ خود كتابي‌ به‌ كلاس‌ آورد، به‌ عنوان‌ يك‌ الگوي‌ رفتاري‌ مورد توجه‌ دانش‌آموزان‌ قرارمي‌گيرد. معلم‌ آگاه‌ و خردمند براي‌ تنوّع‌ در كلاس‌ درس‌ و براي‌ ايجاد انگيزه‌ نسبت‌ به‌ مطالعة‌ كتابها و نشريه‌ها، كتاب‌ يامجله‌ي‌ همراه‌ خود به‌ كلاس‌ آورده‌ و نكته‌اي‌ كوتاه‌ و شيرين‌ براي‌ دانش‌آموزان‌ مي‌خواند و اين‌ گونه‌ بطور مستقيم‌شيريني‌ و لذت‌ مطالعه‌ و مراجعه‌ به‌ كتاب‌ را در كام‌ تشنة‌ دانش‌آموزان‌ مي‌ريزد و بدين‌ وسيله‌ مهر و علاقة‌ دانش‌آموزان‌را نيز به‌ خود جلب‌ مي‌كند.

 

د ـ كتابخانه‌ آموزشگاه‌

كتابخانه‌ مدرسه‌ دستگاه‌ حرارت‌ مركزي‌ و روح‌ مدرسه‌ است‌ و حتي‌ بيجا نيست‌ اگر از كتابخانه‌ به‌ عنوان‌ قلب‌مدرسه‌ ياد كنيم‌. چرا كه‌ اين‌ مكان‌ مي‌تواند به‌ فضايي‌ براي‌ تغذيه‌ فكري‌ و روحي‌ همه‌ دانش‌آموزان‌ و كاركنان‌ مدرسه‌تبديل‌ شده‌ و تأثيري‌ شگفت‌ و عميق‌ بر پيشرفت‌ و سعادت‌ آينده‌ همه‌ دانش‌آموزان‌ بگذارد. كتابخانه‌ مدرسه‌ داراي‌ دونقش‌ و وظيفه‌ عمده‌ مي‌باشد.

1 ـ ايجاد انگيزه‌ و عادت‌ به‌ مطالعه‌ در كودكاني‌ كه‌ هيچ‌ زمينة‌ قبلي‌ براي‌ مطالعه‌ كتابهاي‌ غيردرسي‌ نداشتند وخانواده‌هاي‌ آنها به‌ هر دليل‌ نتوانستند براي‌ علاقه‌مندي‌ آنها به‌ مطالعه‌ و كتاب‌ كاري‌ انجام‌ دهند.

2 ـ تقويت‌ انگيزه‌ مطالعه‌ در كودكاني‌ كه‌ قبلاً زمينه‌ مطالعه‌ در خانواده‌ آنها وجود داشت‌ و تا حدي‌ به‌ خواندن‌ ومطالعه‌ كتاب‌ علاقه‌مند هستند و تغذيه‌ روحي‌ اين‌ دانش‌آموزان‌ با كتابهاي‌ مورد نيازشان‌.

طبيعي‌ است‌ كه‌ كتابخانه‌ مدرسه‌ براي‌ هر گروه‌ از اين‌ دانش‌آموزان‌ بايد برنامه‌هاي‌ خاصي‌ را تدارك‌ ببيند و حتي‌مي‌تواند از وجود دانش‌آموزان‌ گروه‌ دوم‌ براي‌ تشويق‌ گروه‌ اول‌ استفاده‌ كد.

 

جذابيت‌ و فضاي‌ كتابخانه‌

فضايي‌ كه‌ براي‌ كتابخانه‌ انتخاب‌ مي‌شود علاوه‌ بر بزرگ‌ بودن‌ بايد از جذابيت‌ كافي‌ نيز برخوردار باشد. براي‌ اين‌منظور بايد به‌ تزئين‌ و زيبايي‌ آن‌ توجه‌ كرد البته‌ مقصود تزئين‌هاي‌ پرهزينه‌ و شلوغ‌ نيست‌ بلكه‌ مي‌توان‌ با استفاده‌ ازتابلوهاي‌ زيباي‌ نقاشي‌ كه‌ طبيعت‌، گلها و گياهان‌ را به‌ تصوير كشده‌اند بر جذاّبيت‌ محيط‌ كتابخانه‌ افزود.

فضاي‌ فيزيكي‌ كتابخانه‌ عامل‌ مهمي‌ براي‌ علاقه‌مندي‌ دانش‌آموزان‌ به‌ مطالعه‌ مي‌باشد كه‌ متأسفانه‌ امروزه‌ بسياري‌از مدارس‌ ما فضاي‌ مناسبي‌ براي‌ كتابخانه‌ ندارند. اميد است‌ مسئولان‌ محترم‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش‌ و سازمان‌نوسازي‌ مدارس‌ به‌ فكر چاره‌اي‌ باشند تا دست‌كم‌ در ساخت‌ و سازهاي‌ جديد جاي‌ مناسبي‌ با وسعت‌ و امكانات‌كافي‌ براي‌ كتابخانه‌ مدرسه‌ درنظر گرفته‌ شود. البته‌ اين‌ مكان‌ بايد طوري‌ ساخته‌ شود كه‌ قابليت‌ تبديل‌ به‌ كلاس‌ درسي‌را نداشته‌ باشد.

چه‌ خوب‌ است‌ از كتابخانه‌ به‌ عنوان‌ كارگاه‌ آموزشي‌ استفاده‌ شود. تشكيل‌ بعضي‌ از كلاسهاي‌ ادبيات‌ فارسي‌،انشاء، تاريخ‌ و... در كتابخانه‌ آموزشگاه‌ و استفاده‌ از اين‌ مكان‌ به‌ عنوان‌ كارگاه‌ آموزشي‌ درسهاي‌ مذكور در اهميّت‌ واعتبار كتابخانه‌ افزوده‌ و انگيزه‌اي‌ براي‌ استفاده‌ بيبشتر دانش‌آموزان‌ از كتابخانه‌ را فراهم‌ مي‌كند.

آموزش‌ روشهاي‌ پژوهش‌ مطالعه‌ و تحقيق‌ درباره‌ موضوعهاي‌ درسي‌، طبقه‌بندي‌ كتابها، چگونگي‌ استفاده‌ ازكتابخانه‌، روش‌ يادداشت‌برداري‌ و... از جمله‌ برنامه‌هايي‌ است‌ كه‌ بايد در اين‌ كارگاه‌ آموزش‌ داده‌ شود.

 

ه . كتابخانه‌ كلاسي‌

براي‌ حل‌ مشكل‌ فضاي‌ كتابخانه‌ بايد در فكر راههاي‌ مناسبي‌ باشيم‌. با بهره‌وري‌ از امكانات‌ و شرايط‌ موجودبيشترين‌ استفاده‌ را در جهت‌ ترويج‌ فرهنگ‌ مطالعه‌ و كتابخواني‌ و علاقه‌مند كردن‌ دانش‌آموزان‌ به‌ كتاب‌ ببريم‌. مانمي‌توانيم‌ نداشتن‌ كتاب‌ و كتابخانه‌ را بهانه‌اي‌ براي‌ نداشتن‌ كتابخوان‌ قرار دهيم‌. براي‌ جبران‌ بخشي‌ از كمبود فضاي‌كتابخانه‌ در مدارس‌ ايجاد كتابخانه‌هاي‌ كلاسي‌ راه‌حل‌ مناسبي‌ است‌ زيرا اين‌ راه‌ يكي‌ از ساده‌ترين‌ و موفق‌ترين‌روشهاي‌ حل‌ مشكل‌ فضاي‌ كتابخانه‌ و در دسترس‌ قرار دادن‌ كتاب‌ براي‌ دانش‌آموزان‌ است‌.

 

كتابخانه‌ كلاسي‌ فوايد زير را دارد:

1 ـ به‌ هزينه‌ زيادي‌ احتياج‌ ندارد و تا حدي‌ مشكل‌ كمبود فضاي‌ مناسب‌ براي‌ كتابخانه‌ را حل‌ مي‌كند.

2 ـ در تمام‌ ساعت‌ كار دبستان‌، كودكان‌ به‌ آن‌ دسترسي‌ دارند و گرفتن‌ كتاب‌ تشريفات‌ خاصي‌ ندارد.

3 ـ كودكان‌ هر روز با ديدن‌ كمد كتابخانه‌ نسبت‌ به‌ مطالعه‌ راغب‌تر مي‌شوند و كتابها متناسب‌ با سن‌ و ذوِدانش‌آموزان‌ انتخاب‌ مي‌شوند.

4 ـ معلم‌ مي‌تواند به‌ هنگام‌ تدريس‌ از كتابها استفاده‌ كند تا بر علاقه‌مندي‌ دانش‌آموزان‌ بيفزايد.

5 ـ با واگذاري‌ بخشي‌ از كار كتابخانه‌ به‌ دانش‌آموزان‌ حس‌ مسئوليت‌پذيري‌ در آنها تقويت‌ مي‌شود.

 

فعاليت‌هاي‌ جنبي‌ كه‌ آموزشگاه‌ مي‌تواند جهت‌ ترغيب‌ دانش‌آموزان‌ به‌ مطالعه‌ و كتابخواني‌انجام‌ دهد.

1 ـ ايجاد فروشگاه‌ كتاب‌ مدرسه‌:

شركتهاي‌ تعاوني‌ مدارس‌ محل‌ مناسبي‌ براي‌ فروش‌ كتاب‌ هستند. اگر هر آموزشگاه‌ بتواند كتابهاي‌ مناسب‌ وارزان‌قيمت‌ همراه‌ با تخفيف‌ مناسب‌ در اختيار دانش‌آموزان‌ قرار دهد مي‌تواند ميزان‌ علاقه‌مندي‌ دانش‌آموزان‌ به‌مطالعه‌ و كتابخواني‌ را افزايش‌ دهد. اين‌ فكر به‌ عنوان‌ يك‌ تجربه‌ در كشور انگلستان‌ انجام‌ شده‌ و موفقيتهايي‌ به‌ دست‌آمده‌ است‌.

 

2 ـ معرفي‌ كتاب‌:

معرفي‌ كتاب‌ به‌ عنوان‌ يك‌ كار انگيزشي‌ براي‌ ترويج‌ فرهنگ‌ مطالعه‌ و كتابخواني‌ مؤثر است‌. خلاصه‌ كردن‌ كتاب‌ ومعرفي‌ آن‌ در تابلو اعلانات‌ تأثير زيادي‌ در تشويق‌ دانش‌آموزان‌ به‌ مطالعه‌ دارد. همچنين‌ خواندن‌ خلاصه‌ كتاب‌ و ذكرمشخصات‌ آن‌ در مراسم‌ صبحگاهي‌ مدرسه‌ هم‌ مي‌تواند انگيزه‌ مطالعه‌ را در دانش‌آموزان‌ به‌ وجود آورد.

 

3 ـ از جلسه‌هاي‌ اوليا و مربيان‌ و آموزش‌ خانواده‌ به‌ نحو مطلوب‌ استفاده‌ كنيم‌:

بايد به‌ والدين‌ آموزش‌ داده‌ شود كه‌ خواندن‌ در دنياي‌ امروز يك‌ نياز اساسي‌ و بخشي‌ از زندگي‌ است‌ و به‌ عنوان‌الگوي‌ تربيتي‌ فرزندان‌ خود نقش‌ مهمي‌ در تشويق‌ و ترغيب‌ آنها به‌ مطالعه‌ دارد. حتي‌ مجموعه‌اي‌ از كتابهاي‌ مفيد وساده‌ به‌ والدين‌ معرفي‌ كرد تا آنان‌ نسبت‌ به‌ تهية‌ اين‌ كتابها اقدام‌ كنند.

اگر مدرسه‌ داراي‌ فضاي‌ مناسبي‌ به‌ عنوان‌ كتابخانه‌ است‌ جلسة‌ آموزش‌ خانواده‌ را در آنجا برگزار كرد و يا طوري‌برنامه‌ريزي‌ كنيم‌ كه‌ اولياء از كتابخانه‌ بازديد كنند و در جريان‌ فعاليت‌هاي‌ آن‌ قرار گيرند. همچنين‌ اگر به‌ والديني‌ كه‌همكاري‌ خوب‌ و قابل‌ توجهي‌ با مدرسه‌ دارند كتابهاي‌ مناسب‌ تربيتي‌ اهدا شود تأثير چشم‌گيري‌ خواهد داشت‌.

 

4 ـ معرفي‌ اعضاء فعال‌ كتابخانه‌هاي‌ كلاس‌ و مدرسه‌:

اگر اعضاء فعال‌ كتابخانه‌ مدرسه‌ يا كلاس‌ در هفته‌ شناسايي‌ شوند و در يكي‌ از روزهاي‌ آن‌ در حضور سايردانش‌آموزان‌ تشويق‌ گردند و يا نام‌ آنها در تابلو كتابخانه‌ نصب‌ شود انگيزه‌ بيشتري‌ براي‌ مطالعه‌ ديگر دانش‌آموزان‌ايجاد مي‌كند. همچنين‌ اين‌ گونه‌ كارها بيانگر اهميّت‌ كتاب‌ و مطالعه‌ براي‌ آنان‌ است‌.

 5 ـ برگزاري‌ مسابقه‌ كتاب‌خواني‌

برگزاري‌ مسابقه‌ كتاب‌خواني‌ به‌ عنوان‌ وسيله‌اي‌ مؤثر براي‌ ايجاد رغبت‌ بيشتر و عادت‌ به‌ مطالعه‌ نزد كودكان‌ ونوجوانان‌ استفاده‌ كرد و تعداد زيادي‌ كتاب‌ را روانه‌ خانه‌ها كرد. همراه‌ با مسابقه‌هاي‌ كتاب‌خواني‌، گسترش‌ و تقويت‌مسابقه‌هاي‌ مطالعه‌ و تحقيق‌ كه‌ از جايگاه‌ خوبي‌ در مدارس‌ و بين‌ دانش‌آموزان‌ برخوردار است‌ بايد در نظر گرفته‌ شود.

انتخاب‌ كتابهاي‌ مفيد و جذاب‌ و تهيه‌ جايزه‌هاي‌ مناسب‌ انگيزه‌ دانش‌آموزان‌آموزان‌ را براي‌ شركت‌ در اين‌مسابقه‌ها بيشتر مي‌كند.

 

6 ـ برگزاري‌ مسابقه‌هاي‌ حضوري‌ پرسش‌ و پاسخ‌

برگزاري‌ مسابقه‌هاي‌ حضوري‌ پرسش‌ و پاسخ‌ شبيه‌ آنچه‌ در برنامه‌هاي‌ تلويزيوني‌ اجرا مي‌شود براي‌ ايجاد عادت‌و تشويق‌ دانش‌آموزان‌ به‌ مطالعه‌ مفيد است‌ به‌ اين‌ ترتيب‌ كه‌ تعدادي‌ كتاب‌ مناسب‌ در زمينه‌هاي‌ گوناگون‌ به‌دانش‌آموزاني‌ كه‌ براي‌ شركت‌ در اين‌ مسابقه‌ ثبت‌نام‌ كرده‌اند معرفي‌ مي‌شود، دو گروه‌ شركت‌ كننده‌ با آمادگي‌ كامل‌ به‌رقابت‌ مي‌پردازند و به‌ گروه‌ برتر جايزه‌ اهدا مي‌شود. برگزاري‌ اين‌ مسابقه‌ در سطح‌ كلاسها، مدرسه‌، منطقه‌ و شهرستان‌فرصت‌ مناسبي‌ براي‌ فراهم‌ كردن‌ زمينه‌ مطالعه‌ دانش‌آموزان‌ است‌.

 

7 ـ از كتاب‌ به‌ عنوان‌ جايزه‌ استفاده‌ كنيم‌.

اهداي‌ كتاب‌ به‌ دانش‌آموزان‌ به‌ عنوان‌ جايزه‌ گامي‌ است‌ در جهت‌ علاقه‌مند كردن‌ دانش‌آموزان‌ به‌ مطالعه‌ كه‌ البته‌لازم‌ است‌ در انتخاب‌ كتاب‌ با توجه‌ به‌ نيازهاي‌ سنّي‌ و روحي‌ دانش‌آموزان‌ دقت‌ لازم‌ را داشت‌ حتي‌ بهتر است‌ جايزه‌دانش‌آموز منحصراً كتاب‌ نباشد بلكه‌ همراه‌ با جايزه‌هاي‌ مورد علاقه‌ آنها يك‌ يا چند جلد كتاب‌ مناسب‌ نيز اهدا شود.

 

8 ـ مطالعه‌ را به‌ عنوان‌ بخشي‌ از تكليف‌ شب‌ منظور كنيم‌.

اگر معلم‌ بخواهد بپوند مناسبي‌ بين‌ مطالعه‌، كتاب‌خواني‌ و تكليف‌ شب‌ برقرار كند بايد از دانش‌آموزان‌ بخواهد هرهفته‌ دست‌ كم‌ يك‌ يا دو جلد كتاب‌ داستان‌ و غيردرسي‌ متناسب‌ با سن‌ خود را به‌ عنوان‌ تكليف‌ بخوانند و در حدتوانايي‌هاي‌ خود خلاصه‌ چند سري‌ از آن‌ را در دفتر خويش‌ يادداشت‌ كنند. البته‌ بهتر است‌ هيچگونه‌ اجباري‌ در كارنباشد تا باعث‌ دلزدگي‌ دانش‌آموزان‌ از كتاب‌ نشود. خوشبختانه‌ اين‌ مورد هم‌ در فعاليتهاي‌ كتابهاي‌ فارسي‌ بخوانيم‌ وبنويسيم‌ گنجانده‌ شده‌ است‌.

9 ـ دانش‌آموزان‌ را به‌ نوشتن‌ كتاب‌ تشويق‌ كنيم‌.

براي‌ آشنايي‌ دانش‌آموزان‌ با كتاب‌ و چگونگي‌ تهيه‌ آن‌ مي‌توان‌ در دورة‌ ابتدايي‌ آنان‌ را به‌ نوشتن‌ كتاب‌ تشويق‌ كرد.براي‌ اين‌ كار دانش‌آموز مجموعه‌اي‌ از تصاوير را جمع‌آوري‌ كرده‌ و داستاني‌ براي‌ آنها مي‌نويسد يا داستاني‌ نوشته‌ وتصويرهايي‌ بر آن‌ نقاشي‌ مي‌كند. معلم‌ مي‌تواند دانش‌آموزان‌ را راهنمايي‌ كند تا نوشته‌هاي‌ خود را به‌ صورت‌ كتاب‌درآورند آنها را در كتابخانه‌ كلاس‌ جمع‌آوري‌ كنند و به‌ نمايش‌ بگذارند.

 

10 ـ از ساعت‌ درس‌ انشا استفاده‌ كنيم‌.

درس‌ انشا پايه‌ و اساس‌ تفكر و خلاقيت‌ در دانش‌آموز است‌. معلم‌ مي‌تواند با ارائة‌ موضوعاتي‌ متنوع‌ و خلاِّ هم‌ به‌پرورش‌ قوه‌ تفكر و خلاقيت‌ كودك‌ پرداخته‌ و هم‌ او را به‌ مطالعه‌ و كتاب‌خواني‌ علاقه‌مند سازد.

معلم‌ مي‌تواند موضوعاتي‌ را مانند اهميّت‌ كتاب‌ و مطالعه‌، نقش‌ كتاب‌خواني‌ در زندگي‌ انسان‌ و پيشرفت‌ جامعه‌،بهترين‌ كتابي‌ كه‌ خوانده‌ام‌، اولين‌ روزي‌ كه‌ به‌ كتابخانه‌ رفتم‌ و خلاصه‌نويسي‌... موضوعهايي‌ از اين‌ قبيل‌ به‌ دانش‌آموزان‌بدهد و آنها را وادارد تا در اين‌ باره‌ به‌ تفكر و نوشتن‌ بپردازد.

ديگر اينكه‌ از روشهايي‌ استفاده‌ كند تا دانش‌آموزان‌ به‌ سوي‌ كتاب‌ و كتابخانه‌ هدايت‌ شوند. به‌ عنوان‌ نمونه‌ طوري‌برنامه‌ريزي‌ كند تا دانش‌آموزان‌ در هر جلسه‌ درس‌ انشا ضمن‌ انجام‌ تكاليف‌ رسمي‌ نوشته‌اي‌ كوتاه‌ از كتاب‌، نشريه‌ يامجله‌ و منبع‌ ديگري‌ با ذكر نام‌ نويسنده‌ و مأخذ آن‌ در دفتر خود بنويسند تا بدين‌وسيله‌ آنها به‌ دنياي‌ مطالعه‌ وكتاب‌خواني‌ قدم‌ گذارند.

تشكيل‌ كلاس‌ درس‌ انشاء در كتابخانه‌ مدرسه‌، بردن‌ دانش‌آموزان‌ به‌ كتابخانه‌ها، تشويق‌ دانش‌آموزان‌ به‌خلاصه‌نويسي‌ كتابهاي‌ گوناگون‌، نقد و بررسي‌ داستانها در كلاس‌ و همچنين‌ قرائت‌ نكته‌هاي‌ آموزنده‌ و جالب‌،قطعه‌هاي‌ زيباي‌ ادبي‌ از كارهاي‌ ديگري‌ است‌ كه‌ معلم‌ انشا مي‌تواند به‌ وسيله‌ آنها در دانش‌آموزان‌ نسبت‌ به‌ مطالعه‌كتاب‌ ايجاد رغبت‌ و انگيزه‌ نمايد.

 

11 ـ روشهاي‌ صحيح‌ مطالعه‌ و تندخواني‌ را به‌ بچه‌ها آموزش‌ دهيم‌.

مطالعه‌ در جهان‌ امروز به‌ عنوان‌ يك‌ فن‌ مطرح‌ است‌. فني‌ كه‌ بسياري‌ از دانش‌آموزان‌ نسبت‌ به‌ آن‌ بي‌اطلاع‌ بوده‌ ياداراي‌ آگاهي‌ اندكي‌ هستند. شايد همين‌ امر خود يكي‌ از دلايل‌ پايين‌ بودن‌ ميزان‌ مطالعه‌ در جامعه‌ باشد، زيرا اگر افرادبتوانند با روش‌ بهتر و سرعت‌ بيشتري‌ كتاب‌ بخوانند و درك‌ مطلب‌ برايشان‌ آسان‌ باشد با علاقه‌مندي‌ بيشتري‌ كتاب‌ رابه‌ دست‌ مي‌گيرند و مطالعه‌ مي‌كنند بنابراين‌ ضرورت‌ دارد روشهاي‌ صحيح‌ مطالعه‌ و تندخواني‌ به‌ دانش‌آموزان‌آموزش‌ داده‌ شود و راههاي‌ تقويت‌ حافظه‌ و شيوه‌هاي‌ بهتر يادگيري‌ براي‌ آنها بيان‌ شود. اين‌ كار به‌ وسيله‌ كتابهايي‌ كه‌تحت‌ عنوان‌ «فن‌ّ مطالعه‌، تندخواني‌، تقويت‌ حافظه‌ و...» امكان‌پذير است‌.

12 ـ به‌ مجلّه‌ها و روزنامه‌هاي‌ ويژه‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ اهميّت‌ دهيم‌.

مجله‌ها به‌ دليل‌ دارا بودن‌ تنوع‌ زياد، تصويرهاي‌ زيبا، بيان‌ و تجربه‌ و تحليل‌ مسائل‌ و حادثه‌هاي‌ روز و ويژگيهاي‌مثبت‌ ديگر، مورد علاقه‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ قرار مي‌گيرند و از جذابيت‌ بيشتري‌ برخوردارند.

همچنين‌ فراهم‌ بودن‌ زمينة‌ ارتباط‌ خوانندگان‌ با نشريه‌ها از راههاي‌ مختلف‌ و به‌ تعبيري‌ زنده‌ بودن‌ مطالب‌ باعث‌ايجاد انگيزه‌ و رغبت‌ به‌ مطالعه‌ در كودكان‌ و نوجوانان‌ مي‌شود. حتي‌ مي‌توان‌ گزيده‌اي‌ از مطالب‌ و مجله‌ها و روزنامه‌هارا به‌ عنوان‌ بريده‌ جرايد در تابلو مخصوصي‌ نصب‌ نمود و در معرض‌ ديد دانش‌آموزان‌ قرار داد. يا در مراسم‌ آغازين‌مدارس‌ قرائت‌ كرد و از آنها براي‌ تهيه‌ نشريه‌ ديواري‌ استفاده‌ نمود.

 

13 ـ تهيه‌ي‌ نشريه‌هاي‌ ديواري‌ را جزء فعاليتهاي‌ گروهي‌ دانش‌آموزان‌ قرار دهيم‌.

دادن‌ تكاليف‌ سنتي‌ خشك‌ و بي‌روح‌ جزء از بين‌ بردن‌ وقت‌ دانش‌آموز سودي‌ نخواده‌ داشت‌. چه‌ خوب‌ است‌ كه‌معلم‌ تكاليف‌ را طوري‌ سازماندهي‌ كند كه‌ دانش‌آموزان‌ بصورت‌ گروهي‌ با مطالعه‌ كتابهاي‌ مختلف‌، نشريه‌هاي‌ ديواري‌تهيه‌ كنند. اين‌ كار انگيزه‌اي‌ قوي‌ در دانش‌آموزان‌ براي‌ مطالعه‌ و بررسي‌ كتابهاي‌ غيردرسي‌، روزنامه‌، مجله‌ها بوجودمي‌آورد. معرفي‌ كتابهاي‌ مفيد و سازنده‌، و فعالترين‌ اعضاي‌ كتابخانه‌ كلاس‌ و مدرسه‌ در اين‌ نشريه‌ها راهي‌ براي‌ ايجادانگيزه‌ و رغبت‌ بيشتر براي‌ مطالعه‌ دانش‌آموزان‌ است‌.

 

14 ـ با همكاري‌ بچه‌ها كتاب‌ ديواري‌ درست‌ كنيم‌.

يكي‌ از روشهاي‌ ديگري‌ كه‌ براي‌ جلب‌ توجه‌ دانش‌آموزان‌ مؤثر است‌ درست‌ كردن‌ كتابهاي‌ ديواري‌ براي‌ آنهاست‌اين‌ كار را مي‌توان‌ براساس‌ كتابهاي‌ ژاپني‌ و اروپايي‌ كه‌ در قرنهاي‌ 16 تا 19 معمول‌ بوده‌ و به‌ نام‌ كتابهاي‌ ديواري‌ مشهوربودند انجام‌ داد.

درست‌ كردن‌ اين‌ كتابها، تقريباً شبيه‌ نشريه‌ ديواري‌ است‌، بدين‌ شكل‌ كه‌ داستان‌ جذابي‌ را به‌ قسمتهاي‌ مختلف‌تقسيم‌ كرده‌ و آن‌ را همراه‌ با تصوير روي‌ مقوا يا كاغذهاي‌ بزرگ‌ مي‌نويسند و در جاي‌ مناسبي‌ نصب‌ مي‌كنند تادانش‌آموزان‌ بتوانند براحتي‌ آن‌ را بخوانند همچنين‌ مي‌توان‌ يك‌ داستان‌ را به‌ چند بخش‌ تقسيم‌ كرده‌ و هر بخش‌ آن‌ رادر يك‌ هفته‌ به‌ ديوار نصب‌ نمود.

 

15 ـ برگزاري‌ جلسه‌هايي‌ به‌ همراه‌ دانش‌آموزان‌ براي‌ نقد و بررسي‌ كتابها

برگزاري‌ جلسه‌هاي‌ نقد و بررسي‌ كتابهاي‌ كودكان‌ و نوجوانان‌ يكي‌ از راههاي‌ ايجاد انگيزه‌ نسبت‌ به‌ مطالعه‌ بعضي‌از كتابهاست‌. علاوه‌ بر آن‌ اين‌ كار باعث‌ افزايش‌ آگاهي‌ دانش‌آموزان‌ در مورد چگونگي‌ انتخاب‌ كتابهاي‌ مناسب‌ خواهدشد. دانش‌آموزي‌ كه‌ در اين‌ جلسه‌ شركت‌ مي‌كند كتابها را با دقّت‌ و حساسيت‌ بيشتري‌ مي‌خواند و درمي‌يابد كه‌ پس‌ ازخواندن‌ هر نوشته‌ نبايد مسحور آن‌ شود.

نقد و بررسي‌ كتابها به‌ بچه‌ها ديد انتقادي‌ خواهد داد و باعث‌ خواهد شد كه‌ با خواندن‌ هر كتابي‌ بي‌دليل‌ صاحب‌عقيده‌اي‌ نشوند يا تغيير عقيده‌ ندهند. همچنين‌ سليقه‌ي‌ آنان‌ را در انتخاب‌ كتاب‌ بالا خواهد برد و باعث‌ خواهد شدكه‌ ديگر هر كتابي‌ را نخوانند.

براي‌ بالا بردن‌ كيفيّت‌ چنين‌ جلسه‌هايي‌ مي‌توان‌ از نويسندگان‌ و افراد صاحب‌نظر دعوت‌ كرد تا نسبت‌ به‌ نقد وبررسي‌ كتابها اقدام‌ كنند. در صورتي‌ كه‌ در بعضي‌ مناطق‌ امكان‌ حضور افراد صاحب‌نظر نباشد معلمين‌ و مربيان‌علاقه‌مند با مطالعه‌ قبلي‌ مي‌توانند اين‌ كار را انجام‌ دهند.

در خاتمه‌ از خداي‌ بزرگ‌ آرزو دارم‌ كه‌ با يك‌ نهضت‌ همگاني‌ اعم‌ از مسئولين‌، دست‌اندركاران‌، مديران‌، معلمين‌،خانواده‌ها، و همه‌ نهادها و ارگانهايي‌ كه‌ مي‌توانند نقش‌ داشته‌ باشند گامهايي‌ مؤثر در اين‌ زمينه‌ برداشته‌ تا فرهنگ‌مطالعه‌ و كتابخواني‌ در كشو



:: بازدید از این مطلب : 352
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : پنج شنبه 9 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

 

باسمه تعالی

              اداره کل آموزش وپرورش استان چهارمحال وبختیاری

نام :                                             مدیریت آموزش وپرورش ناحیه دو شهرستان شهرکرد

 نام خانوادگی :                                             امتحانات داخلی دوره ابتدایی

نام پدر :                                           دبستان هیات امنایی دکتر علی شریعتی شهرکرد

نام درس :                                                            سال تحصیلی 92-1391

 

نمره با عدد :

 

 

نمره با حروف :

 

 

 

نام ونام خانوادگی آموزگار :

 

 

امضاءدبیر

 

تعداد سوال :                     تعداد صفحه :              تاریخ آزمون :     /      /1391        زمان آزمون :             دقیقه

 

 

ردیف

دانش آموزان عزیز با توکل به خدا وآرامش خاطر به سوالات زیر پاسخ دهید

بارم

1

یکی از موضوعات مهم در روابط دوستی....

الف) بازی نمودن است       ۝                      ب) انتخاب دوست است     ۝

ج)کمک به دیگران است     ۝                      د) رقابت در کارهاست       ۝

./5

2

پیشوایان بزرگ دینی از ما می خواهند که از دوستی با افراد........،.........و.......خودداری کنیم.

الف)دروغگو،حسود و سخن چین      ۝            ب)بخیل،سخن چین و حسود          ۝

ج)دروغگو،حسود و بخیل         ۝          د)دروغگو  ، بخیل و سخن چین  ۝

./5

3

یکی از نکات مهم در تصمیم گیری ها این است که از فکر و تجربه دیگران استفاده کنیم به این کار چه می گویند؟

الف( تحت تأثیر فشار های روانی دوستان قرار گرفتن  ۝     ب) خوب فکر کردن   ۝

ج)  مشورت        ۝                                                     د) به موقع تصمیم گرفتن  ۝

./5

 

4

چه عواملی در کشاورزی  مؤثرند؟

الف)سرمایه ،آب و هوا   ۝                        ب)خاک نیروی کار             ۝

ج)  نهادها،                   ۝                           د) عوامل طبیعی و انسانی   ۝

 

./5

5

در کشور ما حدود چند در صد برق یا انژی الکتریکی برق حرارتی است؟

الف)65%     ۝        ب)85%      ۝      ج)75%         ۝             د)95%۝

مسلملنلن تحت تأثیر چه عواملی به تفکر و آموختن علم اهمیت زیادی می دادند و در زمینه های مختلف پیشرفت کردند؟

الف) قرآن، تعالیم دینی اسلام   ۝          ب)    قرآن، پیشرفت علم و دانش ۝

ج)قرآن،استفاده از دانش های دیگران  ۝    د) تعالیم دینی اسلام، پیشرفت علم و دانش ۝

 

./5

6

 

./5

7

نخستین بیمارستان اسلامی به دستور چه کسی و در کجا بنا شد؟

الف) محمود غزنوی در بغداد  ۝       ب)عضدالدوله دیلمی در جندی شاپور۝

ج) عضدالدوله در بغداد         ۝                د) محمود غزنوی در جندی شاپور۝

./5

8

اوج شهرت شهر اصفهان مربوط به کدام دوره ی حکومت ها می باشد؟

الف)آل بویه     ۝           ب)افغان ها     ۝    ج)افشاریه   ۝     د)صفویه  ۝

 

./5

 

 

9

نوشته هایی بر روی  سنگ ، کاشی یا مانندآن را می گوییند؟

الف) سنگ واره  ۝     ب) تاریخچه     ۝         ج)کتیبه     ۝         د) هنر  ۝

 

 

./5

10

مشهور ترین خطاط و نقاشی های مینیاتوری در عصر صفویه به ترتیب کدامند؟

الف)علی رضا عباسی و رضا عباسی   ۝         ب)استاد میر عماد و محمود فرشچیان۝

ج) کمال الملک و حسین بهزاد          ۝              د)   رضا عباسی و علی رضا عباسی      ۝

 

./5

11

جمله های زیر را با وپاپه های مناسب کامل کنید.

همه ی  فعالیت های مربوط به.…………………..در منزل انجام نمی گیرد. ما برای بسیاری از فعالیت ها از مکان های……………….استفاده می کنیم.

 

1

12

تفریح وسرگرمی نیز برای انسان لازم است،چون باعث دوباره برای فعالیت های دیگر…………….………و…………………………استفاده می کنیم.

1

13

حکومت صفویه به ساختن…………… و……………اهمیت زیادی می داد.

1

14

این مسجد به فرمان شاه عباس ساخته شد تا …………. که عالم بزرگی بود در آن …………… برگزار کند و به تربیت وتدریس شاگردان بپردازد.

1

 

15

ایرانیان مسلمان دانش…….……را گستردند……………و……………از جمله این دانشمندان ایرانی  معروف در……………………هستند.

2

 

 

سوال های تشریحی

برای پاسخ دادن به سوال ها ی تشریحی از پشت صفحه استفاده نمایید.

 

 

16

حد و مرز دوستی را توضیح دهید؟

 

2

17

چهار مورد از نکاتی را که در موقع تصمیم گیری باید به آنها توجه کنیم را نام ببرید. و یکی را به دلخواه توضیح دهید؟

 

 

2

18

دو فعالیت مهم کشاورزی را نام ببرید و هر کدام را توضیح دهید؟

 

           

2

19

سه گروه عمده ی انرژی را نام ببرید  و بگویید بیشترین انرژی مورد نیاز ما از کدام گروه به دست می آید؟

 

2

20

چهار مورد از مؤسسات و سازمان هایی که در اوقات فراغت فعالیت می کند نام ببرید.

1

 

 

 

موفق باشید

گروه آموزشی پایه ششم

دبستان هیات امنایی  دکتر علی شریعتی شهرکرد

 

 



:: بازدید از این مطلب : 250
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : چهار شنبه 8 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

 

باسمه تعالی

              اداره کل آموزش وپرورش استان چهارمحال وبختیاری

نام :                                             مدیریت آموزش وپرورش ناحیه دو شهرستان شهرکرد

 نام خانوادگی :                                             امتحانات داخلی دوره ابتدایی

نام پدر :                                           دبستان هیات امنایی دکتر علی شریعتی شهرکرد

نام درس :                                                            سال تحصیلی 92-1391

نمره با عدد :

نمره با حروف :

 

نام ونام خانوادگی آموزگار :

 

امضاءدبیر

تعداد سوال :                     تعداد صفحه :              تاریخ آزمون :     /      /1391        زمان آزمون :             دقیقه

 

 

دیف

دانش آموزان عزیز با توکل به خدا وآرامش خاطر به سوالات زیر پاسخ دهید

بارم

1

در حدود چند سال پس از میلاد مسیح مسلمانان در سر رمینی به نام  ------ یکی از شهر های ایران قدیم به دانش ساخت کاغذ دست یافتند                                                الف:700سال نیشابور    ۝                                                                ب:600سال بخارا ۝

ج:600سال سمرقند       ۝                                                               د:700سال سمرقند  ۝

 

 

5/

 

2

کدامیک از اجزای درخت  برای تهیه ی کاغذ مناسب است ؟کزینه ی صحیح را علامت بزنید.

الف :شاخه برک ها وتنه درختان   ۝     ب:ساقه شاخه های چوبی درختان   ۝

 

ج:ساقه وتنه ی چوبی درختان      ۝                     د:تنه وریشه ی درختان  ۝

 

 

 

5/

3

در آزمایش از بین بردن رنگ چوب یا کاغذ کدام گزینه به عنوان مواد رنگ بر می باشد.      الف:پتاسیم پرمنگنات     ۝                                                                        ب: سرکه ۝

   ج:آب اکسیژنه          ۝                                              د: نشاسته ۝              

 

5/

4

بازیافت عبارت است از

الف:فرایندی است که مواد تولید شده قبلی وغیر قابل استفاده را دوباره امکان پذیر می کند . ۝

ب: یکی از راه های مناسب حفظ منابع طبیعی باز یافت است . ۝

ج: استفاده نا صحیح از مواد تولید شده    ۝

د :هیچکدام     ۝

 

5/

5

 چرا جنس غلتک های کارخانه کاغذ سازی را از آهن انتخاب می کنند ؟بهترین گزینه انتخاب شود .

الف:  ارزان بودن ،سنگین بودن       ۝                     ب: داشتن سطح صاف ،ارزان بودن۝

ج:  سطح صاف سنگین بودن               ۝                         د:   زنگ نزدن ،ارزان بودن       ۝

 

5/

6

به امواجی که بر اثر شکستن ناگهانی سنگ های درون زمین در اثر زمین لرزه ایجاد می شود

------  می گویند .

الف:زمین لرزه     ۝          ب:امواج لرزه ای    ۝          ج:گسل     ۝           د: پس لرزه ۝

 

5/

7

زمین براساس حالت مواد تشکیل دهنده به چند لایه ی درونی تقسیم بندی می شود.

الف:به 5بخش  ۝      ب:به 3بخش   ۝              ج:به 4بخش    ۝          د:به 7بخش ۝

 

5/

8

حالت های هسته ی داخلی وخارجی عبارتند از

الف:گاز،مایع   ۝    ب:مایع ، جامد    ۝         ج:جامد ، مایع   ۝     د:  مایع ،گاز  ۝

 

5/

 

9

حرکات قطعات سنگ کره بر روی خمیر کره باعث پیدایش کدام پدیده می شود.

الف:آتش فشان  ۝                                                          ب:ایجاد زمین لرزه              ۝                                                                             ج:به وجود آمدن پستی وبلندی           ۝                      د:  هیچ کدام                       ۝

 

 

5/

10

حداقل چند جسم باید بر هم اثر کنند تا نیرو ظاهر شود.

الف:3جسم    ۝    ب:4جسم   ۝   ج:2جسم   ۝   د:یک جسم میتواند نیرو ظاهر کند ۝

 

 

5/

                   جمله های زیر را با واژه های مناسب کامل کنید.

11

 

زمین به همه ی اجسام نزدیک به خود نیرو وارد می کند وآنها را به طرف خود می کشد این  نیرو ،-------  نامیده می شود .

 

1

12

جرم یک جسم به مقدار ----- تشکیل دهنده ی آن بستگی دارد و واحد اندازه گیری آن ------- است .

1

 

13

نیرویی که یک آهن ربا به آهن ربای دیگر وارد می کند -----  نام دارد .

1

14

نیرویی که سبب کند شدن حرکت می شود ، نیروی ------نامیده می شود

1

15

زمین و------ سیاره ی دیگر منظومه ی شمسی با بیش از 160قمر دراثر نیروی ------  به دور خورشید می چرخند .

1

16

 دو فایده ودو زیان آتش فشان را بنویسید .

 

 

 

 

2

71

 

چه نیروهایی به هواپیمای در حال حرکت وارد می شود بر روی تصویر زیر نشان دهید .

 

 

                                        

 

 

 

2

81

آزمایش بی رنگ کردن چوب در کارخانه ی کاغذ را توضیح دهید .(نام بردن وسایل مورد نیاز 1نمره وتوضیح آزمایش نیز 1نمره  )

 

 

 

 

 

2

 

91

دو آتش فشان نیمه فعال ودو آتش فشان خاموش کشورمان را نام ببرید .

 

 

 

1

20

مهمترین گازهایی که از دهانه ی آتش فشان خارج می شوند کدامند ؟

 

 

 

 

1

21

در تصویرهای زیر نیرو چه اثری بر جسم وارد می کند؟

 

 

 

 

 

 

 

2

موفق باشید

گروه آموزشی پایه ششم

دبستان هیات امنایی  دکتر علی شریعتی شهرکرد

 



:: بازدید از این مطلب : 227
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : چهار شنبه 8 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

باسمه تعالی

سازمان آموزش وپرورش استان چهارمحال وبختیاری

اداره آموزش وپرورش ناحیه 2 شهرستان شهرکرد

دبستان زیرک زاده

سال تحصیلی 89-1388

نام ونام خانوادگی :

نام پدر                                                  کلاس     چهارم                             نام درس  علوم

 

نمره باعدد:

 

 

نمره با حروف :

 

 

 

نام آموزگار :

 

 

امضاء:

تاریخ آزمون :                                                  زمان آزمون :           دقیقه  

نوبت ص:1

 

ردیف

متن سوال

بارم

1

پاسخ صحیح هر سوال را با علامت (×)مشخص کنید.

الف : پوششی که اطراف سلول وجوددارد چه نام دارد؟

1-هسته o                  2- گوشته o                3- پوسته o               4 – سیتوپلاسم o

ب : اگر مواد بسیار داغ در زیر پوسته ی زمین سرد شوند ،چه نوع سنگی را بوجود می آورند؟

1 – سنگ رسوبی o    2 – سنگ آذرین  o       3 – سنگ دگرگونی  o     4 - سنگ مرمر o

ج : این عضو بدن وظیفه تصفیه کردن خون را به عهده دارد.

1 – مثانه o             2 –کلیه ها o             3 – شش ها o                      4 – قلب  o

د : کدام عضو زیر جزء اندام های تنفسی است؟

1 – معده o        2 –کلیه ها o             3 – شش ها o                      4 – قلب  o

 

 

 

 

 

.25/0

 

 

.25/0

 

 

.25/0

 

 

.25/0

2

پاسخ صحیح را با علامت (×) مشخص کنید.                                                صحیح         غلط

الف : به موادی که برای خوشمزه کردن غذا بکار می برند ادویه می گویند          o       o

ب : اگر دو قطب هم نام آهن ربا را به هم نزدیک کنیم همدیگر را می ربایند.          o       o

ج : نزدیک ترین سیار به خورشید زمین است .                                            o      o

د : پلاسمای خون مواد غذایی حل شده را به سلول ها می رساند .          o      o

 

 

 

25/0

 

25/0

 

25/0

 

25/0

 

3

در جاهای خالی کلمه مناسب بنویسید.

الف : به اجسامی که جریان الکتریسته رااز خود عبور بدهند................ می گویند.

ب : قرمزی خون به دلیل وجود ............................ است .

ج : در کوره آفتابی از آینه ی .................... استفاده می کنند .

د : اگر لامپ ها در مدار طوری بسته شوند که جریان برق هم زمان به لامپ ها وارد شود مدار به صورت ............ بسته شده است .

 

 

5/0

5/0

 

5/0

 

5/0

 

4

شکل زیر  چه چیز را نشلن می دهد ؟ توضیح دهید.

 

 

 

 

 

 

5/1

5

در شکل زیر  رگ ها را نام گذاری کنید .( سیاهرگ ، سرخرگ )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

6

مفاهیم زیر را تعریف کنید .

آوند :

انگل :

مهتاب :

منظومه شمسی :

 

2

7

 

چه عواملی در باز تابش نور موثر هستند؟( دو مورد )

 

1

 

 

 

8

قدرت آهن ربای الکتریکی به چه جیز های بستگی دارد؟

 

 

 

 

 

1

 

 

 

9

وظیفه ی دستگاه گردش خون در بدن چیست ؟

 

 

 

 

 

1

 

 

 

10

اگر گلبول های سفید وظیفه ی دفاع در بدن را به عهده دارند پس چرا ما دارو می خوریم ؟

1

 

 

 

 

 

 

11

گیاهان برای غذاسازی به جه چیزهایی نیاز دارند ؟(4 مورد )

1

 

 

 

 

 

 

12

چرا به گیاهان غذاسازان بزرگ می گوین؟

1

 

 

 

 

 

 

13

کار کیسه های هواییرا در دستگاه تنفس شرح دهید.

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

14

در یک محلول آب شیرین ، آیا مزهی سطح مایع با هم فرق دارند؟چرا ؟

 

 

 

 

 

 

 

5/1

 

15

طرز تشکیل سنگ های رسوبی را توضیح دهید ودو کوه نام ببرید که از این نوع سنگ ها تشکیل شده اند؟

 

 

 

 

 

5/1

 

 

 

16

کرم هاچند دسته اند ؟ برای هر کدام مثال بزنید.

5/1

 

 

 

 



:: بازدید از این مطلب : 224
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : چهار شنبه 8 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

به نام خدا

نام :...........................                       آزمون:علوم تجربي پايه ي ششم                                زمان لازم :50دقيقه      

نام خانوادگي :  ..............................  آموزشگاه :                                                              صفحه:1

الف)زير گزينه ي صحيح خط بكشيد.(5نمره)

1-كداميك از مواد زير طبيعي هستند؟

الف)پنبه                                ب)پلاستيك                                 ج)كاغذ                            د)  دارو

 

2-مسلمانان حدود چند سال پيش به دانش كاغذ دست يافتند؟

الف)1312                             ب)1298                                      ج)800                              د)700

 

3-چرا روش هاي قديمي ثبت وذخيره ي اطلاعات كافي نبود ؟

الف)افزايش جمعيت               ب)گسترش اطلاعات                ج)استفاده از كاغذ          د)گزينه هاي الف وب

 

4-ازمهم ترين مزاياي ثبت وذخيره ي اطلاعات بر روي سنگ است.

الف)ماندگاري بالا                   ب)حمل آسان                          ج)دقت زياد                  د)در دسترس بودن

 

5-كداميك از كاغذ هاي زير را نمي توان باز يافت كرد ؟

الف)مقواي تميز                      ب)دستمال كاغذي                   ج)ورقه هاي امتحاني           د)روزنامه ها ي باطله

 

ب)جاهاي خالي را كامل كنيد.5نمره

 

 

v    ماده ي اصلي وخام مورد نياز براي ساخت كاغذ ،...............است.

 

v    آب اكسيژنه را در جاي ......................نگهداري مي كنند .

 

v    كلر وآب ژاول (سفيد كننده )نيز مانند آب اكسيژنه .............و................هستند.

 

v    يكي از راههاي مناسب حفظ منابع طبيعي ،.................است.

 

 

نام ونام خانوادگي:................................                  

ج)تغيير مربوط به هركدام را باعلامت ضربدر مشخص كنيد..انمره

 

مواد

تغيير فيزيكي

تغيير شيميايي

چيپس چوب

 

 

  توليد كاغذ

 

 

 

 

د)به طور كامل پاسخ دهيد.

1-براي هركدام از موادبه كار رفته در توليد كاغذ يك دليل ذكر كنيد.2نمره

 

پلاستيك :..............................................................           كلر :................................................................

 

گچ:.......................................................................            نشاسته:............................................................

2- براي مسئله ((چگونه بادكنك ها را به ديوار كلاس بچسبانيم كه ديوار آسيب نبيند؟))دوفرضيه بنويسيد.2نمره

 

 

3-تفاوت مواد طبيعي ومصنوعي را با ذكر مثال توضيح دهيد؟2نمره

 

 

 

 

4-سه نمونه از كاربرد هاي كاغذ در زندگي روزمره ي خود را ذكر كنيد؟5/1نمره

 

 

 

5-كداميك از اجزاي تشكيل دهنده ي درخت براي تهيه ي كاغذ مناسب است ؟5/1نمره

 

موفق باشيد.



:: بازدید از این مطلب : 279
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : چهار شنبه 8 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

 

فارسی

 

به نام خدا

 1- به سوالات زیر در مورد درس ((راز زندگی)) پاسخ دهید.

 قالب شعر:....................            نام شاعر:......................... 

 آرایه های زیبای به کار

 

 با توجه به استفاده ی کلمات (غنچه،گل و باغچه ) در درس چه آرایه ای به کار رفته؟

 یکی دو پیرهن ،بیش تر ز غنچه پاره کرده است،کنایه از چیست؟

 

آرایه ی.........

.....................

 2-در بیت زیر چه آرایه ای به کار رفته است؟

سیر یک روز طعنه زد به پیاز                که تو مسکین ،چه قدر بد بویی

گفت از عیب خویش بی خبری                 زان ره از خلق،عیب می جویی

 

 

3-در باره ی قیصر امین پور:

از مجموعه شعر های او:

 

او در سال1368

موفق به کسب جایزه ی ............................شد. وی در سال ........... در گذشت.

آرامگاه او در زادگاهش شهر...............در شمال خوزستان قرار دارد.

 4- حکایت عمر گران مایه  از کدام شاعر  عزیز ما و از کدام کتاب و از کدام باب است؟

 

 

 5-به نظر شما پیام اصلی  داستان پیاده و سواره چیست؟

 

یک سخن از امام علی (ع):عاقل ترین مردم کسی است که بیشتر در عاقبت کارها بیندیشد.

  6-مرزبان نامه شامل ...................و........................ به زبان حیوانات است.

  در اواخر قرن ....................... با محتوایی.................. نوشته شده است.

  7-مهدی آذر یزدی:

در .................... در حومه ی شهر یزد متولد شد.

 پنج کتاب در مجموعه ی .......................برای.................... و پنج کتاب کوچکتر در مجموعه ی قصه های 

  تازه از ...........................انتشار دارد.

 حکایت منظوم او.......................است.

یکی از مجموعه  داستان های او برنده ی جایزه ی ..............  شده است.

 8-مصراع ای شکم خیره به نانی بساز به کدام مطلب اشاره شده؟

الف)نان خالی خوردن            ب)قناعت کردن به کم                    ج)نان درست کردن            د)با غذا نان خوردن

  9-در کدام گزینه کلمه ی(به) با بقیه فرق دارد؟

 الف)به از دست بر سینه پیش امیر     ب)برادر نیز دوست به      ج)مرد اگر بی برادر به که بی دوست   د)جان عالم به فدای تو علی

  10-کدام معنی برای تفته درست نیست؟

الف)داغ                  ب)گداخته                 ج)تند و تیز                    د)گرم

 11-معانی کلمات صیف ،شتا، دوره گرد در کدام گزینه آمده؟

الف)زمستان ، تابستان ، محل کار                               ب)تابستان ، پاییز ،فروشندگی بدون محل کسب

ج) تابستان ، زمستان ، فروشندگی بدون محل کسب

  12-کدام معنی برای (خیره) درست نیست؟

 الف)  بیهوده                    ب)بی پروا                   ج)گستاخ                       د)لجباز

  13- در حال عبور از محلی،گنجشکی را می بینید که یکی از بچه ها با سنگ بالش را زخمی کرده است. او با شما درد دل می کند

 فکر می کنید به شما چه می گوید؟............................................

...............................................................................

.............................................................................................................................

 یاد آوری 1: شعر نو را علی اسفندیاری (نیما یوشیج) ابداع کرد.

یاد آوری2:گلستان سعدی شامل یک مقدمه و 8 باب است. یکی از ویژگی های کتاب استفاده از نثر مسجع(آهنگین) است.

یاد آوری3:باب اول گلستان درباره ی سیرت پادشاهان است.

تفاوت تلخیص  ، باز نویسی  ، باز آفرینی

  تلخیص:در خلاصه نویسی نه پیام عوض می شود نه ،نه قالب،نه محتوا.اغلب برای استفاده ی بهتر از زمان و فرصت است.

باز آفرینی: محتوا و سوژه ی کهن تبدیل به اثر جدیدی می شود که با اصل آن متفاوت است.

باز نویسی:برگرداندن متون کهن (شعر یا نثر) به نثر و عبارت.( بی آن که مفهوم و محتوا دگرگون شود)

 

ریاضی

 1-چه طور می توان 1800 تومان را بین دو نفر به نسبت 2و 3 تقسیم کرد؟

 

 

 

   2-اگر کالایی را با % 20 تخفیف به قیمت 2540 تومان خریده باشیم ،آن گاه قیمت اولیه ی کالا چه قدر بوده؟

 

 

 

 3-نسبت سن خشایار به اردوان  و نسبت سن اردوان به هانیه  است، در صورتی که مجموع سن آن ها74 سال

 باشد،سن هر یک را پیدا کنید.

 

 

4-   عددی برابر  است . چه کسری از آن عدد برابر  است؟

 

 

 

 5-چند درصد عدد 720 مساوی18 است؟

 

 

6-نسبت طول به عرض یک مستطیل 8به6 است. اگر اندازه ی طول 20 سانتی متر بیش تر از عرض باشد ،مساحت مستطیل چند سانتی متر مربع است؟

 

 



:: بازدید از این مطلب : 460
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : چهار شنبه 8 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

تفاوت نسبت و  كسر را بداند.

كسر واحد دارد

نسبت واحد ندارد

كسر تقسيم كردن است

تناسب مقايسه بين دو چيز است

دو كسر هر دو (صورت و مخرج) از يك جنس هستند   در نسبت خير

كسر را نمي توان جابجا كرد (صورت و مخرج)        در نسبت جابجايي وجود دارد

وقتي نسبت ها توالي پيدا كنند (جدول) تناسب نام دارد.

در نسبت ارتباط منطقي (عددي) وجود دارد تناسب نام دارد.

 

فعالیت پیشنهادی صفحه 81

1- ابتدا به صورت ملموس نسبت نیمکت ها به دانش آموز یا بر عکس را بپرسیم ( نسبت دانش آموز به نیمکت 3 به 1 است). دانش آموزان بصورت 3 نفری بنشینند.از صفحه ی عنوانی بعنوان ایجاد انگیزه استفاده کنیم.

2- دو دانش آموز 3 مداد داشته باشد 4 دانش آموز 6 تا الی آخر ( بصورت دست ورزی)

3- از دانش آموزان بخواهیم نسبت هایی که دیده اند را بیان کنند. از مثال های گوناگون پیرامون خودشان مثال هایی زده شود. ( از تصاویر کتاب پنجم هم می توان استفاده کرد)

می توان از مثال دانش آموز- مداد- کتاب استفاده کرد.

 

 ۱

 

۲

 

۳

 

 1 دانش آموز 2 کتاب و 3 مداد ( نسبت های سه تایی)

2 دانش آموز 4 کتاب و 6 مداد

فعالیت پیشنهادی صفحه ی 82

مثال کتاب برای دانش آموزان ملموس نیست

برای این کار باید نسبت های ملموس مثال زده شود.

با استفاده از خودکار و مدادهای رنگی مثال می زنیم سه دانش آموز که نشسته اند را انتخاب می کنیم به حمید 1 مداد به مجید 2 مداد نسبت های حمید به محید چند به چند است؟  یک بار هم مجید را 3 خودکار می دهیم و سعید را 4 خودکار می دهیم حالا می پرسیم

نسبت نوشت افزار مجید به سعید چند به چند است؟

این نسبت ها را به طور متوالی افزایش می دهیم یعنی حمید را 2 مداد و مجید را 4 مداد به همین ترتیب تا آخر

می پرسیم حالا که حمید 2 مداد دارد مجید چند مداد دارد؟

باز می پرسیم اگر مجید 6 خودکار داشته باشد سعید چند خودکار دارد؟

حالا که مجید 6 خودکار دارد سعید باید چند خودکار داشته باشد؟ 8 خودکار

مدادهای حمید را به 3 تبدیل می کنیم و می پرسیم حالا مجید باید چند مداد داشته باشد؟6تا مداد را جلویش میگذاریم حالا می بینیم نسبت های مداد و خودکار یکی شده است.

حالا مجید در مقابل 6 مداد 6 خودکار دارد و این نسبت بین هر سه نفر برقرار است.می شود 3 و 6 و 8 و جدول زیر را می کشیم

 

 

 

3

2

1

6

4

2

 

 

 

 

 

 

 

 

9

6

3

12

8

4

 

مجید = 6   حمید = 8   سعید =  3

با مقایسه جدول بیان می کند که هر عدد در چه عددی ضرب شده است

بعد به مثال های کتاب مراجعه می کنیم

در این فعالیت دانش آموز متوجه می شود که صورت و مخرج یک کسر در مخرج یا در صورت کسر دیگری و برعکس ضرب می شود تا به مخرج مشترک یا صورت مشترک برسد و نسبت ها یکی شود.

پس از اینکه دانش آموز به تکنیک رسید کار در کلاس را انجام می دهد. یعنی نسبت ها را در صورت یا در  مخرج یکی می کند.          =                       =

کار در کلاس صفحه ی 83 باید مقایسه کنند نسبت های مساوی تشکیل دهد باید کیلو گرم را به گرم تبدیل کند.

3 =  300 گرم            2 = 2000 گرم =  2 کیلوگرم

                       =                     =

5     500 گرم           3    3000 گرم     3 کیلوگرم

                

 

      

 

        

فعالیت پیشنهادی صفحه ی 95

موضوع : درصد ریاضیات مالی ، اهداف : آشنایی با درصد –محاسبه سود و زیان – شناخت درصدهای بیشتر از 100

ایجاد ارتباط بین کسر، درصد، اعداد اعشاری

مقایسه درصدها

معرفی مالیات ها بر ارزش افزوده

درصد را با ذکر مثال هایی به دانش آموزان آموزش می دهیم . با استفاده از اطلاعات سال قبل و کتاب حاضر بیاموزد که برای تبدیل نسبت به درصد باید مخرج کسر را به مضرب ده تبدیل نماید و سپس به صد تبدیل نماید در مفهوم درصد از مثال های ساده و کوچک استفاده میکنیم مثلا با مضرب های 10،      =     50 %

 

فصل ششم : آمار و احتمالات

درس یک : جمع آوری و نمایش داده ها

هدف : آشنایی با روش ها جمع آوری ا طلاعات سازماندهی و نمایش داده ها

فعالیت پیشنهادی صفحه 101

علاوه بر فعالیت کتاب می توان این بخش را با موضوعات ذیل شروع نمود.

الف) نام بردن گل مورد علاقه ی خود

ب) نام بردن غذای مورد علاقه ی خود                         

ج) نام بردن ورزش مورد علاقه                              

در ادامه می توان مانند فعالیت کتاب ، به دو روش  اطلاعات را جمع آوری نمود ( گسترده پاسخ- محدود پاسخ) بقیه فعالیت مانند کتاب ادامه داده شود.

کار در کلاس :  فعالیت پیشنهاد ی صفحه 102

فعالیت مطرح شده را یادآوری و داده ها سازماندهی شود.  نحوه ی چوب خط توضیح داده و چند فعالیت در این مورد انجام شود.

جدول داده ها روی تابلو رسم  وتوسط دانش آموزان کامل گردد. اطلاعات جدول تحلیل و تفسیر شود. (با سوالات مناسب توسط معلم و دانش آموز مثلا کدام غذا، رنگ یا .. بیشترین طرف دار را دارد)

بعد اطلاعات دو جدول مقایسه و تفاوت آن ها ارائه شود.

فعالیت پیشنهادی صفحه 103

ارائه اطلاعات به صورت نمودار با چند تمرین و مثال ( با توجه به مطالبی که تاکنون خوانده اند) بیان شود. و دانش آموز به صورت عملی چند داده را به صورت نمودار رسم کند.

درس دوم : نمودار و تغییر نتایج

فعالیت پیشنهادی صفحه 105

نمودار خط شکسته : می توان فعالیت را به صورت انفرادی مطرح نمود مثلا هر دانش آموز تعداد دانش آموزان کلاس های اول تا ششم خود را در سال های گذشته نوشته و در جدول قرار داده و نمودار خط شکسته آن را رسم کند.

ششم

پنجم

چهارم

سوم

دوم

اول

کلاس پایه

 

 

 

 

 

 

تعداد دانش آموز

 

( یا هر مثال دیگر که بتوان تغییرات را نشان داد).

معلم چند نمودار خط شکسته از قبیل قیمت اجناس ( طلا و ..) را در کلاس نمایش و دانش آموزان آن را تحلیل کنند- یا معلم چند نمونه از کارت های سلامت دانش آموزان را به کلاس بیاورد.

فعالیت پیشنهادی صفحه 106

هدف : نمودار تصویری

پیشنهاد می شود معلم جهت آمادگی دانش آموزان ابتدا مثالی با اعداد ساده تر بیان نماید و نمودار تصویری آن را ارائه و بعد وارد فعالیت کتاب شود. معلم می تواند از مثال هایی قبیل :

پنجم

چهارم

سوم

دوم

اول

کلاس

50

10

20

30

20

کتاب های امانتی از کتابخانه

 

الف) تعداد کتابه های مطالعه شده ، حتی می توان اطلاعات را به صورتی ارائه نمود که دانش آموز آن ها را گرد نماید.

نمودار دایره ای

فعالیت پیشنهادی صفحه 107

پیشنهاد می گردد معلم محترم مثال هایی برای درصد و نیز گرد کردن عدد ( تقریب) بیان نماید و آن را به دایره و سهم بندی دایره مرتبط سازد.

مثلا 62%  را با کسری به مخرج 10 تقریب بزنید.

 

 

ادامه ی فصل 6

لازم است معلم نحوه ی تخصیص بخش دایره به هر قسمت را برای دانش آموز توضیح کامل بدهد.

مثلا دایره را ابتدا به دو قسمت 50% درصد تقسیم کند یا 4 قسمت 25% درصد 3 قسمت حدود 33% و نظیر آن تقسیم و بعد مثال کتاب در مورد نوع  کتاب ( فعالیت مربوطه ) را انجام دهد. معلم با توجه به سطح فراگیران از مثال های دیگر استفاده نماید. از کتاب علوم و نمودارهای دایره ای آن استفاده نماید .( کتاب چهارم علوم، راهنمای علوم پنجم)

تفسیر نمودار دایره ای با توجه سطح رنگ شده هر قسمت در کلاس تمرین شود.

درس سوم : مفهوم احتمال

فعالیت پیشنهادی صفحه 111

فعالیت کتاب به صورت عملی با آوردن سکه و تاس توسط خود فراگیران انجام شود.

در ادامه معلم احتمال وقوع پیشامدها و نیز موادی که احتمال وقوع ندارند را با ارائه مثال بیان نماید و از دانش آموزان بخواهد خودشان مثال هایی را ارائه کنند.

فعالیت پیشنهادی صفحه 112

معلم وقوع احتمال ها را در یک سطر از بین صفر تا یک با نماد      مشخص نماید مثلاً فردا مدرسه تعطیل باشد. ( بین صفر تا یک) 

برایتان امشب مهمان بیاید ( "    "   ")

درس چهارم احتمال تجربی و ریاضی

فعالیت پیشنهادی صفحه 115

فعالیت مربوطه را انجام دهند ( بهتر است از مهره  های یکسان غیر همرنگ، ( لوبیای سفید و قرمز) استفاده نماید.

کار در کلاس : پیشنهاد می گردد چرخ دنده توسط فر اگیر ان ساخته شود و به صورت عملی انجام گردد.

در این صفحه و صفحه بعد مهم این است که دانش آموز به این مفهوم دست یابد که مجموع احتمالات موجود برابر 1 می شود.

فعالیت های پیشنهادی کتاب مناسب است و همچنین در صورت نیاز فعالیت هایی توسط معلم طراحی و اجرا گردد.

فصل 7       

درس اندازه گیری سطح و حجم مقایسه و اندازه گیری سطح

هدف کلی : اندازه گیری سطح و حجم

اهداف جزیی درس :

1-  شناخت عمیق تر مفهوم سطح

2- اندازه گیری تقریبی سطح با واحدهای گوناگون و مقایسه ی پاسخ ها

3- معرفی دسی متر مربع

4- شناخت واحدهای استاندارد

5- به کارگیری جدول تناسب برای تبدیل واحدهای سطح

مهارت ها

اندازه گیری تقریبی یک سطح با واحدهای گوناگون

تبدیل واحدهای سطح به یکدیگر

انتخاب واحد مناسب برای سطوح گوناگون

تصور ذهنی درست از واحدهای مختلف سطح

درس دوم:

اهداف کلی : مساحت اشکال هندسی

اهداف جزیی : یادآوری تکنیک های مختلف  به دست آوردن مساحت

محاسبه حجم جسم های سه بعدی

درک مساحت دایره از طریق چند ضلعی

معنی دار کردن فرمول های  محاسبه سطح به کمک صفحه شطرنجی

مهارت : اندازه گیری سطح شکل های هندسی به کمک صفحه ی شطرنجی

محاسبه مساحت های جسم های سه بعدی

درس سوم : اهداف کلی مقایسه و اندازه گیری حجم

اهداف جزیی : درک مفهوم حجم- اندازه گیری تقریبی حجم با واحدهای گوناگون و مقایسه ی شناخت واحدهای استاندارد- معرفی دسی متر مکعب

مهارت : اندازه گیری تقریبی حجم با واحدهای گوناگون- انتخاب واحد مناسب برای حجم های گوناگون- تصور ذهنی از واحدهای مختلف حجم

درس چهارم : هدف کلی : آشنایی با حجم اشکال هندسی

اهداف جزئی : تبدیل واحدهای حجم به یکدیگر

یادآوری گنجایش

حل مسئله از طریق تبدیل واحدها

به کارگیری جدول تناسب برای تبدیل واحدهای حجم به یکدیگر

فصل 7

موضوع اندازه گیری سطح و حجم

فعالیت پیشنهادی صفحه 121

ابتدا از دو دانش آموز می خواهیم که طول و عرض کلاس را با قدم های خود اندازه بگیرند

با مثلث هایی که می سازد سطح میز یا کتاب ریاضی خود را اندازه می گیرد

در پایان اندازه گیری ها فراگیران به این تنیجه رسیدند که اندازه ها با واحدهای مختلف یکسان نیستند و نیاز به یک واحد استاندارد احساس می گردد.

معرفی واحدهای استاندارد :

فعالیت پیشنهادی صفحه 122

با استفاده از متر خیاطی با دسی متر آشنا می شوند

هر گروهی یک مقوا مربع شکل همراه بیاورد و هر ضلع آن را به ده قسمت مساوی تقسیم کند و قسمت ها را به هم وصل کند تعداد مربع های کوچک تشکیل شده را بشمارد و نتیجه می گیرد که هر متر مربع -100 دی سی متر مربع است.

فعالیت پیشنهادی صفحه 123

انتخاب واحد اندازه گیری مناسب برای سطح های مختلف

با طراحی یک بازی و با طرح سوال از یک گروه و جواب توسط گروه دیگر مثال سطح پاکن؟

سطح کلاس ؟  مساحت کاغذ

مساحت زمین های کشاورزی

تمرین : برای انجام تمرین دانش آموزان نمونه های مختلفی از اشکال را به کلاس بیاورند و با یک واحد قرار دادی آن ها را اندازه بگیرند.

درس دوم : موضوع مساحت اشکال هندسی

فعالیت پیشنهادی صفحه 125

مساحت شکل های مختلف را در صفحه ی شطرنجی بدست آورد مثال مساحت یک مربع چند مربع واحد است یا یک میز و نیمکت چند تا از موزائیک های کلاس را پوشانده

فعالیت پیشنهادی صفحه 126

با کشیدن شکل یک دایره و رسم شعاع های دایره و تشکیل مثلث در دایره در حیاط مدرسه یا کلاس اندازه ی ضلع و ارتفاع آن را با متر خیاطی با تقریب کمتر از 1/0 و با واحد سانتی متر اندازه بگیرد و مساحت دایره را بدست آورد.

آوردن اجسام مکعب شکل به کلاس و شناسایی سطح ( وجه) 6 وجهی یا 4 وجهی و اندازه گیری سطوح با خط کش ، مشخص کردن سطوح برابر در مکعب و از فراگیران بخواهیم که سطوح برابر را یک رنگ بزنید.

فعالیت پیشنهادی صفحه  130

حل مسئله : حذف حالت های نامطلوب : جدول نظام دار

حل مسئله با روش آزمایش و حذف حالت نامطلوب انجام شود

مثال حاصل جمع دو عدد 9 و حاصل ضرب آن ها 20 شد آن دو عدد را پیدا کنید؟

درس سوم

مقايسه و اندازه گيري حجم

فعاليت پيشنهادي صفحه 131 :

هر گروه يك پارچ شيشه اي به كلاس بياورند و دو قطعه سنگ غير همسان و هر كدام از اين سنگ را به نخ بسته و در پارچ فرو ببرند و بعد مقدار آب بالا آمده را با ماژيك علامت بزنند و بعد سنگ بعدي و نتيجه را بنويسند.

فعاليت پيشنهادي صفحه 132 :

فعاليت : اندازه گيري حجم با واحدهاي مختلف و پي بردن به اينكه هر چه واحد اندازه گيري كوچكتر باشد به جواب دقيق نزديك تر است.

مثال يك پارچ را ابتدا با ليوان و بعد با استكان پر كنند و بگويند چرا اندازه ها متفاوت است؟

فراگيران در نهايت به اين نتيجه برسند كه براي اندازه گيري دقيق به يك واحد استاندارد نياز هست.

براي تبديل واحد دسي متر به سانتي متر مكعبي به ابعاد يك دسي متر تهيه كنند و هر بعد آن را به ده قسمت مساوي تقسيم كنند و تعداد مكعب هاي تشكيل شده را بنويسند.

تبديل واحدها از طريق جدول تناسب

فعاليت پيشنهادي صفحه 134 :

با آوردن مكعب هاي كوئيزنر و ساختن مكعب و اندازه گيري با توجه به واحد فراگيران به جواب برسند.

درس چهارم

موضوع : حجم اشكال هندسي

فعاليت پيشنهادي صفحه135

هدف : تقويت تجسم فضايي اجسام

از دانش آموزان مي خواهيم كه در منزل اشكال مكعب شكل را روي كاغذ گذاشته و شكل آن را بكشند (قسمتي كه روي كاغذ قرار مي گيرد) و شكلي كه كشيديد شكل چيست؟ در صورت امكان قوطي هاي مكعب شكل را به كلاس بياورند و مكعب هاي كوئيزنر را در داخل قوطي بگذارند و تعداد آن ها را بگوئيد ( مكعب كوئيزنر را به عنوان واحد) با مكعب هاي كوئيزنر 4 ردیف 5 تايي را روي هم بچيند.

يك دايره را به كمك مربع هاي واحد كوچك و بزرگ پر كند و هر سري تعداد مربع را بشماريد دانش آموز به اين نتيجه برسد كه هر چه مربع ها كوچك تر باشد به جواب نزديك تر است.

فعاليت پيشنهادي صفحه 137 :

هر گروه يك پارچ آب را به كلاس بياورند با تعدادي ليوان و استكان هر پارچ چند ليوان و يا چند استكان گنجايش دارد به صورت عدد مخلوط بنويسند.

در يك ظرف چند شكلات جا مي گيرد چند نوع شكلات امتحان شود در پايان دانش آموز احساس كند كه براي بدست آوردن حجم دقيق نياز به يك واحد استاندارد است.

فصل هشتم

اهداف:

1- شناخت محور افقي و عمودي

2- شناخت مختصات يك نقطه

3- پيدا كردن مكان يك نقطه در صفحه و برعكس

4- رسم شكل هاي هندسي در صفحه مختصات به كمك مختصات رأس هاي آنها

5- آشنايي با انتقال در محور مختصات

6- آشنايي با بزرگنمايي در محور مختصات

7- آشنايي با اعداد صحيح (مثبت و منفي)

8- جمع و تفريق و مقايسه اعداد صحيح بر روي محور و بصورت مجرد

- ابزارهاي پيشنهادي : تابلو مختصات مغناطيسي – تابلو ميخي

درس اول : محورهاي مختصات

فعاليت پيشنهادي صفحه 141 و 142 :

1- به عنوان شروع درس و پيش نياز مي توان دانش آموزان را به حياط مدرسه و يا سالن كه با موزاييك فرش شده باشد برد و محورهاي مختصات طولي و عرضي (افقي و عمودي) را رسم و معرفي كرد . سپس در قالب بازي از دانش آموزان خواسته مي شود كه به روي محورها با توجه به فرمان داده شده (مثال : روي محور افقي 3 واحد و بر روي محور عمودي 4 واحد حركت كن) بر روي مختصات خواسته شده قرار گيرند.

2- در ادامه از دانش آموزان مي خواهيم كه با توجه به مختصات ارائه شده به آنها در نقطه خواسته شده قرار گيرند ( مي توان زمان را در نظر گرفت و در قالب بازي رقابت ايجاد كرد)

3- از سه يا چهار دانش آموز خواسته شود هر فرد در مختصات ارائه شده قرار گرفته و سپس با به دستگرفتن طناب يا رو بان شكل هندسي ايجاد شده را نام ببرند ( بر عكس اين فعاليت را نيز مي توان انجام داد)

فعاليت پيشنهادي صفحه 143 :

1- جهت آشنايي با انتقال در صفحه مختصات شكلي هندسي از مقوا يا فوم تهيه گردد و 
رأس هاي آن نام گذاري شود از شاگردان مي خواهيم كه با توجه به فرمان داده شده شكل مورد نظر را به مختصات جديد انتقال دهند.

2- فعاليت فوق را با رسم شكل بر روي مختصات (موزاييك) انجام دهند ( انتقال و بزرگنمايي)

درس دوم : تقارن و مختصات صفحه 145 :

( از آيینه بعنوان پيش نياز مي توان استفاده كرد)

براي بدست آوردن تقارن اشكال به روي مختصات با توجه به پيش زمينه شاگردان در پايه پنجم مي توان با تمرين هاي كتاب دانش آموزان را به هدف رسانيد.

فعاليت پيشنهادي صفحه 147 :

در اين صفحه جهت آموزش دوران بر روي موزاييك صفحه مختصات را رسم كرده و سپس يك طلق شفاف دايره اي شكل تهيه كرده و مركز دايره را روي نقطه ي مورد نظر بر روي مختصات گذاشته و سپس شعاع دايره را بر روي خط منطبق كرده و 90 درجه آنرا پيدا مي كنيم. (البته قبلاً از ابتداي پرچم خطي تا نقطه تقارن رسم مي كنيم) سپس نقطه ي شروع را پيدا كرده و پرچم را برداشته ابتداي آن را روي نقطه منطبق كرده و پرچم را 90 درجه در جهت حركت عقربه هاي ساعت چرخش مي دهيم.

فعاليت پيشنهادي صفحه 151 :

اعداد صحيح (مثبت و منفي) را در قالب داستان و يا اطلاعات قبلي (هواشناسي به صورت شفاهي و كلامي توسط شاگردان بيان شود سپس جهت آشنايي با محور اعداد صحيح طنابي را كه قبلاً كارتهاي اعداد مثبت و منفي را به آن متصل كرده ايم در كلاس نصب كرده و به موازات آن يك طناب ديگر را كه اتومبيلي كه به روي كارتي نصب و به طناب دوم متصل شده و جلوي اتومبيل  به سمت اعداد مثبت مي باشد را به دانش آموزان نشان مي دهيم و با حركت دادن اتومبيل به سمت راست (جلو) ، چپ (عقب) حركت بر روي محور اعداد صحيح و كم و زياد شدن اعداد و معرفي اعداد مثبت و منفي را آموزش مي دهيم.

فعاليت پيشنهادي صفحه 156 :براي آموزش جمع و تفريق اعداد صحيح به عنوان مقدمه مي توان جمع و تفريق اعداد يك و دو رقمي را بر روي محور اعداد صحيح نمايش داده و پس از اينكه مفهوم جمع و تفريق براي آنها تفهيم شد به آموزش جمع و تفريق هاي سه رقم بصورت گسترده نويسي انجام گردد

امنبع:پایگاه اینترنتی ششم

http://aghaahmadi.blogfa.com

+ نوشته شده 



:: بازدید از این مطلب : 345
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : چهار شنبه 8 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

باسمه تعالی

تقسیم اعداد اعشاری :

تقسیم اعداد اعشاری می توان به سه دسته تقسیم بندی کرد

1-مقسوم و مقسوم علیه به یک اندازه عدد اعشاری داشته باشد دراین صورت همانند دو عدد صحیح تقسیم انجام می شود و پاسخ نوشته می شود. مثال 

4=0/02 :0/08

2- مقسوم از مقسوم علیه تعداد عدد اعشاری بیشتری داشته باشد . در این صورت همانند دو عدد صحیح تقسیم انجام می شود ولی در نوشتن پاسخ باید تکلیف ممیزدر پاسخ مشخص شود. برای تعیین ممیز از تفاضل تعداد ممیزهای مقسوم ومقسوم علیه استفاده می کنیم وبا توجه به اینکه مقسوم از مقسوم علیه ممیز بیشتر است نماد ممیز ( / ) به سمت چپ حرکت می کند . مثال

0/4 =0/2 :0/08

3- - مقسوم از مقسوم علیه تعداد عدد اعشاری کمتری داشته باشد . در این صورت همانند دو عدد صحیح تقسیم انجام می شود ولی در نوشتن پاسخ باید تکلیف ممیزدر پاسخ مشخص شود. برای تعیین ممیز از تفاضل تعداد ممیزهای مقسوم ومقسوم علیه استفاده می کنیم وبا توجه به اینکه مقسوم علیه از مقسوم  ممیز بیشتر است نماد ممیز ( / ) به سمت راست حرکت می کند . مثال

40=0/02 :0/8

 

 



:: بازدید از این مطلب : 2551
|
امتیاز مطلب : 8
|
تعداد امتیازدهندگان : 3
|
مجموع امتیاز : 3
تاریخ انتشار : چهار شنبه 8 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

باسمه تعالی

سوالات مربوط به درس آقکند کتاب تفکر وپژوهش ششم

1-معلم چگونه جایی منتقل شده بود ؟

2-مشکل معلم در مدرسه چه بود؟ مشکل کلاس اولی ها چه بود ؟ این مشکل معلم بود یت کلاس اولی ها ؟

3-شما اگر به جای معلم بودید درچنین شرایطی چه می کردید ؟

4-شرایط معلم قبلی با معلم فعلی چه تفاوت های وجه شباهت هایی داشت ؟

5-چرا مرد صاحب خانه فکر کرد معلم جدید بدون خداحافظی رفته است ؟پیش داوری در قضاوت های ما چه نقشی دارد ؟

6-چرا معلم از بچه ها واهالی روستا زبان آذری یاد گرفت ؟

7-شما در مورد عملکرد معلم قبلی وفعلی روستا آقکند چه قضاوتی می کنید؟ چرا ؟

8-آیا در انتخاب ها باید خود را بر دیگران ترجیح داد یا دیگران را بر خود ؟آیا در این باره یک قانون کلی وجود دارد؟



:: بازدید از این مطلب : 10284
|
امتیاز مطلب : 32
|
تعداد امتیازدهندگان : 8
|
مجموع امتیاز : 8
تاریخ انتشار : دو شنبه 6 بهمن 1393 | نظرات ()
نوشته شده توسط : عبدالکریم اشرفی دهکردی

این مقاله مربوط به ساختار درونی زمین است. برای ساختار بیرونی زمین، جو زمین را ببینید.

ساختار زمین
Earth-crust-cutaway-Persian.svg

 

 


ساختار زمین شامل سه لایهٔ اصلی پوسته، گوشته و هسته و لایه‌های غیراصلی پوستهٔ قاره‌ای، پوستهٔ اقیانوسی، سنگ‌کره، سست‌کره، گوشتهٔ بالایی، گوشتهٔ پایینی، هسته درونی و هسته بیرونی است.

پوسته بیرونی‌ترین لایهٔ زمین است و بیشتر از اکسیژن و سیلیکون ساخته‌شده و تنها جایی است که زندگی بر روی آن شناخته شده‌است. گوشته بزرگ‌ترین لایهٔ زمین است و از سنگ‌های نیمه جامد بسیار نرم و چگال و بیشتر از آهن و منیزیم ساخته شده‌است. سنگ‌کره بخش سفت و سخت زمین و به حالت جامد است و تمام سطح کرهٔ زمین از بالای کوه اورست تا انتهای درازگودال ماریانا را می‌پوشاند و از کانی‌ها ساخته شده‌است. سنگ‌کره همیشه به آرامی در حال حرکت است و به بشقاب‌های زمین‌ساختی تکه‌تکه شده‌است. جنبش زمین‌ساخت بشقابی عامل بسیاری از رویدادهای زمین‌شناسی مانند زمین‌لرزه‌ها و آتشفشان‌ها است. سست‌کره بخش نرم کرهٔ زمین است که گمان زده می‌شود که بسیار گرم‌تر و مایع‌تر از سنگ‌کره باشد. اگرچه سنگ‌های این لایه جامد و نیمه گداخته هستند، اما در پاسخ به تغییر شکل، روان و جاری می‌شوند. هسته درونی‌ترین و گرم‌ترین لایهٔ کرهٔ زمین است و به طور کامل از فلز ساخته شده‌است. هستهٔ بیرونی از فلزات ذوب‌شدهٔ آهن و نیکل و هم‌چنین گوگرد ساخته‌شده و به باور دانشمندان، میدان مغناطیسی زمین را کنترل می‌کند. جنس هستهٔ درونی زمین، جامد و از آهن است و دمای آن °۶٬۰۰۰۰ سانتی‌گراد (به اندازهٔ دمای سطح خورشید) و فشار آن ۴۵٬۰۰۰ پوند بر اینچ مربع است. شعاع متوسط کرهٔ زمین (از پوسته تا مرکز هسته) ۶٬۳۷۱٫۰۰ کیلومتر و با نماد علمی ۱۰۳×۶٫۳۷۱۰ کیلومتر است.

اطلاعات کنونی ما دربارهٔ ساختار زمین از مطالعات دربارهٔ مسیرها و ویژگی‌های امواج لرزه‌ای (امواج پی[پ ۱] و اس[پ ۲]) و آزمایش بر روی کانی‌ها و مشاهدات سنگ‌های سطحی و حرکات زمین در منظومهٔ خورشیدی به دست آمده‌است.

حدود ۲۷۰ میلیون سال پیش، ابرقاره‌ای به نام پانجه‌آ[پ ۳] (شامل همهٔ قاره‌های زمین) وجود داشت که یک سوم زمین را پوشش می‌داد و اقیانوس[پ ۴] جهانی پانتالاسا[پ ۵] آن را احاطه کرده‌بود. فروپاشی این ابرقاره در حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش آغاز شد و سرانجام قاره‌های امروزی (آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، جنوبگان، اروپا و استرالیا) پدید آمدند. اکنون علاوه بر این هفت قاره، پنج اقیانوس (اقیانوس آرام، اقیانوس اطلس، اقیانوس هند، اقیانوس منجمد جنوبی و اقیانوس منجمد شمالی) بر روی زمین وجود دارد. به عوارض سطح زمین، زمین‌چهره می‌گویند که ساخت زمین‌چهره‌ها گاهی اوقات میلیون‌ها سال طول می‌کشد.

گرانش زمین توسط آیزاک نیوتن کشف‌شد و گرانش استاندارد برابر با ۹٫۸۰۶۶۵ متر بر مجذور ثانیه (m/s۲) است. اما مقدار گرانش در همه جای زمین یکسان نیست و به چرخش زمین، ارتفاع از سطح دریا، تفاوت جرم و جزر و مد وابسته است. با افزایش ژرفای زمین، دما و فشار نیز افزایش می‌یابد. جرم زمین برابر با ۱۰۲۴×۵٬۹۷۲۲ کیلوگرم و حجم آن برابر با ۱۰۱۲×۱٫۰۸۳۲۱ کیلومتر مربع و چگالی آن برابر با ۵٫۵۱۳ گرم بر سانتی‌متر مکعب است



:: بازدید از این مطلب : 255
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
تاریخ انتشار : یک شنبه 21 دی 1393 | نظرات ()